Những gì đang diễn ra tại Việt Nam, nhất là từ sau đại hội 14 cho thấy một xu hướng đáng lo ngại: Quyền lực không còn muốn bị giới hạn.
Quyết định đưa các cơ quan truyền thông (VOV, VTV, TTXVN) và hai cơ quan học thuật nằm dưới sự quản lý và chỉ huy của bộ máy đảng không phải là cải tổ. Đó là thâu tóm.
Một nhà nước hiện đại không tồn tại để chứng minh mình đúng về tư tưởng hay áp chế khác biệt tư tưởng, mà để giải quyết những vấn đề rất cụ thể của xã hội: An sinh, công bằng, cơ hội sống tử tế, phẩm giá con người…
Ở đâu quyền lực không bị chi phối bởi pháp luật, ở đó mọi lời kêu gọi hòa giải đều chỉ mang tính biểu tượng, chót lưỡi đầu môi.
Trong chính trị học, khi một hệ thống quyền lực phải vận hành bằng thương lượng muộn, với các quyết định “đóng chốt” vào phút cuối, thì thứ gọi là “đoàn kết” thực chất chỉ là kết quả của áp lực sinh tồn nội bộ, chứ không phải trạng thái đồng thuận ổn định.
Vì vậy, ổn định sau TW15 chỉ là ổn định nhờ thỏa hiệp – một dạng ổn định vốn luôn chứa sẵn mầm bất ổn.
Khi một nhà nước toàn trị đủ mạnh để biến nỗi sợ thành phản xạ, công dân không còn cần bị cưỡng bức – họ tự kiểm duyệt chính mình. “Người nhỏ” không chỉ là nạn nhân của quyền lực; họ trở thành người đồng hành thụ động của nó. Hệ thống toàn trị sống được không chỉ vì đàn áp, mà còn vì sự im lặng của đám đông đã quen với trật tự.
Ở bề ngoài, phiếu giới thiệu của Bộ Chính trị sạu Hội nghị Trung ương 13 gợi mở một bức tranh phức tạp. Phan Văn Giang nhận được 9 trên 16 phiếu giới thiệu, so với 6 phiếu của Tô Lâm. Một quan sát không chuyên có thể kết luận rằng Phan Văn Giang có ưu thế. Nhưng như lịch sử các đại hội trước cho thấy, những con số ban đầu chỉ là tín hiệu, không phải quyết định cuối cùng.
