cuộc chiến Iran

Ảnh minh họa: Doha Institute

Chiến tranh Iran: Tiến tới… ngày xưa!

Cuộc chiến Vịnh Ba Tư bước sang tuần thứ bảy với nhiều tin tốt: Israel và Lebanon đình chiến 10 ngày, tạo điều kiện để Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz làm cho giá dầu lửa thế giới giảm hơn 11% và thị trường chứng khoán tăng vọt; Tổng Thống Donald Trump thông báo đàm phán Mỹ-Iran tại Islamabad có thể mở lại cuối tuần này, ông tin hai bên sẽ đạt được thoả thuận và cuộc chiến sẽ kết thúc “sớm.”

Hải quân Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz. Ảnh: wjs

Mắc kẹt ở Hormuz

Câu hỏi “ai sẽ xuống nước?” có lẽ đang bị đặt sai. Không bên nào muốn xuống nước. Không bên nào đủ tư thế chính trị để công khai xuống nước. Điều có khả năng xảy ra hơn là cả hai sẽ cùng lùi, nhưng mỗi bên sẽ khoác cho bước lùi ấy một bộ quần áo chiến thắng.

Phân tích đề nghị hòa bình 10 điểm của Iran và đối chiếu với đề nghị của Hoa Kỳ (cập nhật 8/4/2026)

Đề nghị 10 điểm của Iran nêu trong bài không phải là những điểm đã được kín đáo phổ biến đến Hoa Kỳ, ngay trước khi thời hạn chót chấm dứt. Dựa trên các điểm mới này (chưa được phổ biến), Hoa Kỳ đã chấp thuận thời hạn ngưng bắn 2 tuần. Dưới đây là phân tích chi tiết và so sánh trực tiếp đề nghị của hai bên.

Khói bốc lên sau những cuộc tấn công hỏa tiễn của Iran tại Manama, Bahrain, hôm 28/2/2026. Ảnh: Eliza Gkritsi - Politico

Thái độ và phản ứng các quốc gia vùng Vịnh trước các tấn công của Iran

Thái độ của các nước vùng Vịnh là đoàn kết, lên án mạnh mẽ Iran, phòng thủ tích cực và dùng ngoại giao và kinh tế làm vũ khí chính, tránh leo thang quân sự trực tiếp. Biện pháp tài chính – kinh tế là cách trực tiếp nhất để “đánh vào túi tiền” của Iran mà không gây chiến tranh toàn diện.

Cảnh tượng hậu quả của một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một tòa nhà dân cư được ghi lại vào ngày 31/3/2026 tại phía Đông Tehran, Iran. Ảnh: Majid Saeedi/ Getty Images

Iran: Hồi kết nào cho cuộc chiến?

Các nhà phân tích thị trường dự đoán cuộc chiến Iran đang dần đi tới hồi kết và các bên đang tìm cách giảm xung đột. Tin đồn chưa được xác nhận cho rằng tổng thống Iran nói nước ông sẵn sàng kết thúc chiến tranh nếu một số yêu cầu của Tehran được đáp ứng. Nhật báo The Wall Street Journal tường thuật hôm Thứ Hai rằng Tổng Thống Donald Trump nói với các cố vấn rằng ông muốn kết thúc chiến dịch quân sự ngay cả khi eo biển Hormuz vẫn tiếp tục bị Iran phong tỏa.

Đình chiến của người Mỹ, danh dự của người Ba Tư

Ý niệm rằng Iran là một trung tâm lịch sử, một quốc gia từng là đế chế, một cộng đồng chính trị không chấp nhận bị xếp lại vào vai một kẻ phải nghe lệnh.

Khi xung đột được cảm nhận dưới lăng kính đó, mọi đòn đánh từ bên ngoài không chỉ làm thiệt hại phần cứng quân sự; chúng còn nuôi dưỡng một câu chuyện rất nguy hiểm ở bên trong: Iran không chỉ bị tấn công, Iran bị làm nhục. Và một dân tộc cảm thấy mình bị làm nhục thường không dễ bước vào đình chiến với tâm thế kỹ trị.

Mohammad Bagher Ghalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran và từng là tư lệnh lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC) khét tiếng. Ảnh: Courtney Bonneau/ Middle East Images/ AFP via Getty Images

Iran: Tia sáng cuối đường hầm

Cuộc chiến ở Iran đã bước sang ngày thứ 26 và cả thế giới đều cảm nhận được hậu quả thê thảm của nó, không chỉ trên thị trường xăng dầu và khí đốt mà hầu như ở mọi lĩnh vực kinh tế. Sau khi ra tối hậu thư 48 giờ đòi Iran phải mở eo biển Hormuz, rồi gia hạn thêm năm ngày nữa, Tổng Thống Mỹ Donald Trump dường như đang muốn giải quyết vấn đề thông qua thương lượng ngoại giao.

Eo biển Hormuz. Ảnh: NBC News

Truyền thông độc lập khai thác cuộc chiến Iran nhằm tác động vào Việt Nam

Chiến thuật tâm lý chiến của các kênh truyền thông hải ngoại (như VOA, RFA, BBC Tiếng Việt, và các kênh YouTube của cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, Canada, Châu Âu) trong tháng 3/2026 đang tập trung vào việc “ánh xạ” (mirroring) các diễn biến cuộc chiến Iran vào bối cảnh chính trị – xã hội Việt Nam.

Cuộc chiến Iran. Ảnh minh họa: The Times of India

Ai nắm thực quyền tại Iran hiện nay?

Đòn chặt đầu của Israel và Mỹ nhằm đánh thẳng vào trung tâm chế độ Iran: Lãnh tụ tối cao bị loại bỏ, mạng lưới tướng lĩnh và quan chức an ninh bị xóa sổ cùng lúc, và bộ máy quyền lực tưởng như không thể thay thế đã bị xuyên thủng ngay tại Tehran. Trong bất kỳ quốc gia nào khác, cú sốc như vậy sẽ dẫn tới hỗn loạn, thậm chí sẽ bị sụp đổ. Nhưng Iran đã không sụp…

Xăng dầu khan hiếm bởi khủng hoảng eo biển Hormus. Trong ảnh, người dân xếp hàng tại cây xăng trên đường Xuân Thủy, quận Cầu Giấy, Hà Nội, giữa tháng 3/2026. Ảnh: Kinh tế Môi trường

Khủng hoảng eo biển Hormuz ảnh hưởng lên xăng dầu Việt Nam ra sao?

Việt Nam là một trong những nền kinh tế hưởng lợi lớn nhất từ toàn cầu hóa. Nhưng chính sự mở cửa đó cũng khiến Việt Nam dễ bị tổn thương khi chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn.

Cú sốc hiện nay tác động đến Việt Nam qua ba kênh chính: Năng lượng, sản xuất và nông nghiệp.

Thủ Tướng Đức Friedrich Merz: “Đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi, chúng tôi không gây ra cuộc chiến đó.” Ảnh minh họa: Sean Gallup/ Getty Images

Mỹ và NATO: ‘Tình nghĩa đôi ta có thế thôi?’

Cơn giận dữ của ông Trump làm cho nhiều người lo sợ Mỹ sẽ rút ra khỏi NATO và khi ấy tổ chức này sẽ mất đi sức mạnh vốn có, thậm chí có thể tan rã. Hôm Chủ Nhật 15/3, ông Trump cảnh báo các đồng minh NATO phải đối mặt với “một tương lai vô cùng tồi tệ” nếu họ không giúp bảo đảm an ninh ở eo biển Hormuz: “Nếu họ không đáp ứng, hoặc đáp ứng một cách tiêu cực, tôi nghĩ đó sẽ là điều rất tồi tệ cho tương lai của NATO,” ông nói với báo The Financial Times.

Xe chạy trên đường cao tốc khi những cột khói bốc lên sau một cuộc tấn công ở Tehran vào ngày 5/3/2026. Ảnh minh họa: Atta Kenare/ AFP via Getty Images

Chiến tranh Iran: Sao Nga lạnh lùng vậy?

Iran đang hết sức cô độc khi những “đồng minh” chí cốt, đặc biệt là hai ông lớn Nga và Trung Quốc, đều ngoảnh mặt làm ngơ, mặc cho Tehran tự xoay xở. Trang báo này đã bàn tới vai trò của Trung Quốc, nay xin đề cập tới Nga mà thái độ hiện nay có phần giống với Liên Xô trong xung đột Việt Nam và Trung Quốc trước đây, cũng là một điềm báo về số phận của Cuba trong những ngày tới.