Dù bị giam cầm, Trịnh Bá Phương vẫn là biểu tượng của lòng can đảm. Anh không khuất phục, không im lặng. Và chính sự kiên cường ấy là lời tố cáo mạnh mẽ nhất đối với một chế độ đang sợ hãi trước sự thật.
Công lý không thể bị khóa ngoài cổng tòa án mãi mãi. Một ngày nào đó, tiếng nói của người dân sẽ vượt qua mọi hàng rào, mọi phiên tòa giả danh “công khai.”
Đây là một phiên tòa công khai nhưng phía gia đình tôi và các đại diện của các đại sứ quán như Đức, Anh và Liên Minh Châu Âu không được vào. Hàng trăm an ninh, công an vây kín phiên tòa. Các ngả đường đến phiên tòa đều bị chặn.
Hỏi: Chào bạn. Mấy ngày nay dư luận Việt Nam bàn rất nhiều về ông Đinh La Thăng, một cựu quan chức cao cấp hiện đang thụ án tù, với tinh thần là nên đặc xá cho ông. Tôi không biết nhiều về nhân vật này nên muốn nhờ bạn tổng hợp thông tin mang tính đa chiều, khách quan không thiên lệch. Từ đó, bạn có nhận định gì về công – tội của ông Đinh La Thăng. Những sai phạm của ông là thuộc về vấn đề cá nhân hay nói như nhiều người, là “nạn nhân của cơ chế”? v.v.
Trường hợp cựu Phó Chủ tịch UBND Quận 1 Đoàn Ngọc Hải là một điển hình cho các quan chức tham nhũng rồi về làm người tử tế, dân tuý để “rửa” tội lỗi mà họ đã gây ra trong lúc điều hành bộ máy nhà nước.
Có thể nói mà không sợ sai rằng, trong bầy sâu lúc nhúc được gọi là ban lãnh đạo đảng Cộng Sản Việt Nam thì ông Lê Thanh Hải là con “sâu chúa” mà người dân muốn diệt nhất, dù ông chưa phải là kẻ có quyền thế lớn nhất. Chính vì vậy, tin đồn ông Lê Thanh Hải bị bắt, truy tố và bị giam – được đón nhận và chia sẻ rầm rộ trên các mạng xã hội.
Nhưng thống kê lại chuỗi cán bộ cấp cao bị kỷ luật trong thời gian qua, phân tích bản chất, tìm đến nguyên nhân cốt lõi, thì đi đến kết luận rằng, công cuộc chống tham nhũng cần phải đẩy mạnh, tiến hành triệt để, nhưng phải cần đến các biện pháp khác có khả năng tiệu diệt nguyên nhân gốc rễ của quốc nạn tham nhũng.
Bốn bị cáo chủ chốt bị tù chung thân, trong đó có một bị cáo thoát án tử, trong khi bản án dành cho cựu thứ trưởng nặng hơn mức án đề nghị, Tòa án Hà Nội đã tuyên hôm 28/7 sau ba tuần xét xử phiên tòa chuyến bay giải cứu.
Ba trong số bốn bị cáo bị án chung thân là những quan chức ăn hối lộ nhiều nhất để cấp phép chuyến bay giải cứu,…
Trong lời nói sau cùng trước khi tòa chuyển sang phần nghị án, bị cáo Hoàng Văn Hưng – cựu Trưởng Phòng Chính trị Hậu cần, Cục An ninh Điều tra – Bộ Công an; nguyên điều tra viên vụ án chính của chuyên án chuyến bay giải cứu giai đoạn đầu – vẫn khẳng định mình vô tội và “tin tưởng Hội đồng Xét xử sẽ có phân tích thấu đáo, khách quan để đưa ra phán quyết chính xác nhất, đúng quy định pháp luật nhất cho bị cáo.”
Xử một vụ chuyến bay giải cứu, hay trăm vụ, ngàn vụ, dù lớn hơn thế nữa, nhưng nếu không thay đổi cái cơ chế hiện tại thì tham nhũng và tội phạm trong nhà nước không cách gì diệt sạch được. Công cuộc chống tham nhũng, vì thế, dù có quyết tâm đến mấy, nghiêm khắc đến mấy, dù tử hình 18 hay cả 54 bị cáo, thì vì cái gốc sinh ra và nuôi dưỡng tham nhũng vẫn còn sừng sững ở đó, nên sẽ tiếp tục mọc chồi, tua tủa vươn lên.
Phiên tòa xét xử vụ “chuyến bay giải cứu” sẽ đi vào “lịch sử” không chỉ của ngành ngoại giao nước nhà mà cả trong “nghề” tham ô, hối lộ. Nó xứng đáng được đưa vào giáo trình giảng dạy ở các lớp chính trị trung – cao cấp, nếu có môn phòng, chống tham nhũng. Nó cần được làm ví dụ điển hình cho sự cấu kết tham nhũng – một đặc sản của thể chế.
Chưa có phiên tòa nào ở nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam được dư luận quan tâm bàn tán như vụ án “chuyến bay giải cứu” đang diễn ra ở Hà Nội.
Người ta chú ý vì phiên tòa có rất nhiều “cái nhất” đáng được ghi vào sách kỷ lục Guiness: Phiên tòa có tới 54 bị cáo và 120 luật sư ngồi chật kín cả phòng xử án. Phiên tòa có đông bị cáo là quan chức cao cấp ở năm bộ trong chính phủ (Ngoại Giao, Y Tế, Công An, Giao Thông Vận Tải, Văn Phòng Chính Phủ) và lãnh đạo bốn doanh nghiệp…
“… Đáng lẽ ra ngoài hình phạt tù, không cần phải cao nhất là tử hình, chỉ cần từ 20 năm đến chung thân là đủ, nhưng hình phạt phụ kèm theo là phải tịch thu một phần cho đến toàn bộ tài sản mới là điểm có tính chất răn đe đối với các quan chức tham nhũng.” (Luật sư Nguyễn Văn Đài)
