Tăng trưởng không thể dựa vào GDP để mị dân

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Nhiều người lầm tưởng rằng tăng trưởng GDP đồng nghĩa với việc đất nước đang giàu lên. Thực chất GDP không phản ánh đầy đủ mức độ giàu-nghèo của một quốc gia hay chất lượng sống của người dân. Ngược lại, việc theo đuổi tăng trưởng GDP “bằng mọi giá” như tại Việt Nam, đang đẩy nền kinh tế vào trạng thái lệ thuộc và thiếu bền vững.

Truyền thông trong nước hôm 27/12 dẫn số liệu của Tổng cục Thống kê Việt Nam, cho biết tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2018 tăng 7,08%. Các kênh truyền hình, báo đài, phát thanh đồng loạt loan tải tin này và nói rằng đây là mức tăng cao nhất từ 10 năm qua. Nhiều phương tiện truyền thông còn gọi đó là “thành quả” từ sự lãnh đạo của đảng cộng sản, đặc biệt công đầu thuộc về Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Tuy nhiên, bất chấp sự vui mừng của các quan chức cộng sản, thực tế nền kinh tế Việt Nam đang đối mặt với nhiều khó khăn khi có tới hơn 90.000 doanh nghiệp trong nước phá sản trong năm 2018. Đồng thời, có nhiều chỉ dấu cho thấy sự lệ thuộc vào các tập đoàn ngoại quốc, thiếu năng lực nội tại và kém bền vững…

“GDP không phải là thước đo tốt”

Theo l‎ý thuyết kinh tế, GDP là cộng dồn tất cả những thứ được sản xuất ra của một nền kinh tế. Từ các hộ gia đình, chính phủ và doanh nghiệp, bao gồm cả phần đóng góp của các doanh nghiệp nước ngoài. Tuy nhiên, chỉ số GDP đang ngày càng bộc lộ nhiều khiếm khuyết, không còn là thước đo đáng tin cậy phản ánh kinh tế của một quốc gia. Đặc biệt là trong thời đại tăng trưởng ngành dịch vụ, thương mại điện tử, công nghệ số có vai trò quan trọng trong nền kinh tế, nhưng nó lại trở nên “vô hình” trước GDP.

Bên cạnh đó, GDP chỉ tính đến các sản phẩm được sản xuất, mua bán. Ví dụ như việc xây các trạm BOT khiến GDP tăng trưởng, nhưng thuế, phí từ các trạm BOT vắt kiệt túi tiền của người dân lại không được tính đến. Tương tự, việc nhà cầm quyền thúc đẩy khai thác dầu mỏ làm GDP tăng, nhưng hậu quả là tài nguyên bị cạn kiệt lại không được đề cập trong GDP. Hay như việc chính quyền cấp phép xây dựng hàng loạt khu công nghiệp, nhà máy sẽ khiến GDP tăng, nhưng những hệ lụy về môi trường, bệnh tật của người dân thì không được đề cập đến trong GDP…

Một điểm bất hợp lý khác nằm ở cách tính GDP. Chẳng hạn, nhà máy Samsung đặt tại Bắc Ninh, thuộc sở hữu của người Hàn Quốc. Lợi nhuận cũng là của người Hàn và được mang về cho người Hàn, nhưng lại được tính vào GDP và bình quân đầu người của người Việt Nam. Con số lợi nhuận đó góp phần lớn vào tăng trưởng GDP, nhưng không tác động gì nhiều đến mức sống của người dân và nền kinh tế Việt Nam.

Do vậy, giá trị kinh tế GDP đo lường thực chất không phản ánh sự phát triển của xã hội, hay sự giàu nghèo của một quốc gia. Một đất nước có thể có GDP rất cao, nhưng người dân của đất nước đó vẫn nghèo, Trung Quốc là một ví dụ điển hình. Trung Quốc đứng thứ 2 thế giới về GDP, nhưng người dân Trung Quốc vẫn rất đói khổ. Đây là lý do GS. Joseph Stiglitz, người đạt giải Nobel Kinh tế năm 2001, cho rằng “GDP không phải là thước đo tốt.”

Tăng trưởng của FDI đe dọa tính bền vững của nền kinh tế

Mặc dù mục tiêu tăng trưởng GDP tại Việt Nam đã hoàn thành, thậm chí vượt kế hoạch, nhưng thành quả trên chủ yếu do sự phát triển của các tập đoàn có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Hiện nay các doanh nghiệp FDI chiếm khoảng 65-70% tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam. Trong đó, đóng góp khá lớn cho mức tăng trưởng này là Samsung, năm 2018 dự kiến đạt hơn 60 tỷ USD và Formosa ước đạt khoảng 2,6 tỷ USD. Thực trạng này là đáng báo động, vì số lợi nhuận mà các tập đoàn trên thu được sẽ chuyển về chính quốc, trong khi đặt nền kinh tế Việt Nam đối mặt với nhiều rủi ro.

FDI có thể là một công cụ hữu dụng cho phát triển, nhưng đối với một nước đang phát triển như Việt Nam, không thể phụ thuộc vào khối doanh nghiệp này. Bởi suy cho cùng, mục đích của các công ty nước ngoài khi đầu tư vào Việt Nam chỉ là tăng lợi nhuận. Do đó vốn FDI có thể vào và đương nhiên có thể ra đi. nếu trong trường hợp khủng hoảng tài chính, loại hình đầu tư này sẽ rút đi rất nhanh, tạo ra hiệu ứng lan truyền. Đến lúc đó khủng hoảng nối tiếp khủng hoảng, hậu quả có thể là sự phá sản nền kinh tế của cả một quốc gia.

Đa số các doanh nghiệp FDI đang có mặt tại Việt Nam hiện nay không đưa công nghệ mới hoặc chỉ đưa công nghệ cũ vào sản xuất. Nếu có công nghệ tiên tiến, họ cũng thường viện cớ để không chuyển giao cho phía Việt Nam. Đây là lý do hoạt động kinh tế của Việt Nam vẫn phụ thuộc nặng nề vào gia công manh mún dựa trên nguyên liệu nhập khẩu. Vì vậy dù số liệu phát triển công nghiệp trên giấy tờ tốt, nhưng thay đổi thực tế chưa nhiều.

Chưa hết, điểm xấu của các doanh nghiệp FDI đó là họ đang làm giảm khả năng cạnh tranh quốc tế của các công ty nội, bằng cách khiến tỷ giá tiền Việt Nam đồng tăng, dẫn đến giá thành xuất khẩu sản phẩm tăng. Bên cạnh đó một số tập đoàn còn lợi dụng các ưu đãi của Việt Nam về chính sách vốn để sử dụng “giao dịch vòng”. Theo đó, họ sẽ sử dụng công ty con đi vay vốn lãi suất thấp tại Việt Nam, rồi cho vay lại công ty mẹ. Cứ như vậy, họ bòn rút nguồn vốn của Việt Nam để xây dựng nguồn lực cho tập đoàn của họ.

Tóm lại, doanh nghiệp FDI tại Việt Nam không đóng góp nhiều vào nền kinh tế ngoài việc làm tăng con số xuất khẩu… để nhà cầm quyền CSVN tuyên truyền. Trong khi đó, hoạt động của các công ty này đang gây ra nhiều hệ lụy như: trốn thuế, vắt kiệt tài nguyên thiên nhiên, tận diệt cây rừng và khoáng sản. Đặc biệt là gây ô nhiễm môi trường, như: Formosa, nhà máy giấy Lee&Man, nhiệt điện Vĩnh Tân…

Rõ ràng, GDP không đo lường hết bản chất của nền kinh tế hiện đại. Phát triển bền vững phải tăng trưởng theo chiều sâu. Nói cách khác, không chỉ nhìn vào con số tăng trưởng mà còn phải quan tâm đến bản chất của tăng trưởng. Việc trông cậy vào GDP, cho thấy nhà cầm quyền CSVN đang đánh giá sai nhu cầu của nền kinh tế và thiếu chiến lược thúc đẩy tăng trưởng hợp lý.

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Nhà báo Nguyễn Vũ Bình. Ảnh: Facebook/ Nguyễn Vũ Bình

Công an Hà Nội bắt tạm giam nhà báo Nguyễn Vũ Bình

Nhà báo Nguyễn Vũ Bình, một blogger của Đài Á Châu Tự Do, vừa bị công an Hà Nội bắt tạm giam hôm 29/2 chưa rõ cáo buộc, đây là vụ bắt giữ nhà hoạt động nổi tiếng Việt Nam thứ hai chỉ trong một ngày.

Ông Bình, sinh năm 1968, từng có 10 năm làm việc tại tạp chí Cộng sản dưới thời ông Nguyễn Phú Trọng làm tổng biên tập và tham gia nổi bật trong các phong trào dân chủ, nhân quyền ở Hà Nội.

Phong trào xã hội dân sự. Ảnh: Việt Nam Thời Báo

Rise tích cực hỗ trợ phong trào xã hội Việt Nam

Những chính sách về hoạt động xã hội Việt Nam càng bị siết chặt thì lại càng có thêm những con người nhiệt huyết tìm cách thúc đẩy những thay đổi tích cực cho người dân và cộng đồng yếu thế…

Khi những tổ chức xã hội trong nước đi xuống, cũng là lúc những tổ chức quốc tế vào cuộc để tiếp nối và thúc đẩy phong trào. Điểm nhấn trong giới hoạt động xã hội hiện nay là sự xuất hiện của Rise, một NGO tiên phong trong đào tạo, thúc đẩy và liên kết các phong trào dựa vào người dân để mang lại thay đổi xã hội tại Việt Nam.

Nhà hoạt động Nguyễn Chí Tuyến. Ảnh: Facebook Nguyen Chí Tuyen

Nhà hoạt động Nguyễn Chí Tuyến bị bắt tại Hà Nội*

Nhà hoạt động Nguyễn Chí Tuyến vừa bị bắt tại Hà Nội hôm 29/2, bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết, vợ ông Tuyến, xác nhận tin này với BBC Tiếng Việt.

Ông Tuyến là một trong những nhà hoạt động dày dạn tại Hà Nội, từng xuất hiện trong những cuộc biểu tình chống Trung Quốc và bảo vệ cây xanh hồi 10 năm trước. Ông cũng tham gia các phong trào lên tiếng cho dân oan mất đất ở Văn Giang, Dương Nội, Đồng Tâm…

Quang cảnh buổi thân hữu Việt Tân họp mặt Tân niên Giáp Thìn 2024 do Đảng bộ Việt Tân Orange County tổ chức tại Little Sài Gòn hôm 24/2/2024

Bản tin Việt Tân – Tuần lễ 26/2 – 3/3/2024

Nội dung:

– Dân biểu Hạ Viện Liên bang Hoa Kỳ Young Kim gặp gia đình Tù nhân Lương tâm tại Việt Nam;
– Quầy hàng yểm trợ Tù nhân Lương tâm tại Hội Xuân Hamburg, Bắc Đức;
– Cơ sở Đảng Việt Tân Na Uy tham dự Hội Xuân tại thành phố Moss;
– Thân hữu Việt Tân Orange County họp mặt Tân niên Giáp Thìn tại Little Sài Gòn.