“Thú tội trên truyền hình”: Nghi thức đấu tố quen thuộc của chế độ tài

Thú tội trên truyền hình: Một nghi thức đấu tố quen thuộc. Ảnh: AI
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Buộc người bị bắt “nhận tội” và bày tỏ “ăn năn” trên sóng truyền hình quốc gia không phải là hoạt động tư pháp. Đó là nghi thức đấu tố của một chế độ công an trị, nơi kẻ nắm quyền dùng ống kính để buộc người ở thế yếu phải tự bôi nhọ chính mình nhằm bảo toàn tính mạng, tránh những hậu quả khốc liệt trong trại giam.

Chuỗi “thú tội” cuối năm 2025: Từ Y Quynh Bđắp, một người luôn phủ nhận các cáo buộc bỗng “nhận tội,” ca ngợi cách đối xử của công an, đến lời cầu xin tha thứ từ ông Đỗ Văn Ngà. Mô hình lặp lại gần như nguyên xi: Lời thú nhận được dựng sẵn, giọng điệu sám hối, và kết thúc bằng lời “mong đảng và Nhà nước khoan hồng.”

Theo báo cáo của Safeguard Defenders, Việt Nam đã sử dụng “thú tội trên truyền hình” như một công cụ cai trị giống với mô hình Trung Quốc. Một mẫu số chung: Những người ở thế yếu bị buộc phải tự đấu tố để đổi lấy an toàn cá nhân.

Cần phải nhấn mạnh rằng, về mặt pháp lý buộc “thú tội” vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tội và quyền không buộc phải tự buộc tội. Truyền hình không phải tòa án; “lời nhận tội” phát sóng trước xét xử không chỉ không phải chứng cứ, mà còn đầu độc tiến trình tố tụng, biến kết án thành điều đã rồi trong mắt công chúng.

Cần gọi đúng tên: Đây là nhục hình thời hiện đại. Mỗi “lời thú tội” như vậy không làm chế độ chính danh hơn; nó chỉ khắc sâu hình ảnh một bộ máy an ninh trị, lệ thuộc tuyên truyền và sẵn sàng chà đạp nhân phẩm để kiểm soát xã hội.

Công lý thực sự không vận hành theo cách “thú tội” kiểu đó. Công lý chỉ có thể tồn tại trong phòng xử công khai, với luật sư độc lập, quyền bào chữa đầy đủ, và bằng chứng được thẩm tra. Chừng nào “thú tội trên truyền hình” còn được sử dụng, chừng đó mọi tuyên bố về “nhà nước pháp quyền” vẫn chỉ là khẩu hiệu rỗng.

Qua hành động man rợ của chế độ “công an trị,” chúng tôi mong rằng những trí thức, những người có lương tri hãy nhìn đó và thức tỉnh. Liệu có hi vọng gì vào cái chế độ hành xử kiểu rừng rú đó?!

Facebook Việt Tân

 

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Sách "Chuyện với Thanh" và tác giả Nguyễn Thành Nam

Xã hội sẽ “tử tế” kiểu gì khi “hoàn lưu” những cuộc đấu tố trở lại?

Gieo nỗi sợ, người ta sẽ gặt được sự giả dối. Gieo đấu tố, người ta sẽ gặt sự phản trắc. Gieo thói quen kết tội người khác để bảo vệ mình, người ta sẽ tạo ra một xã hội trong đó không ai thực sự bảo vệ ai. Đến một ngày nào đó, khi chính quyền cần sự dấn thân, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm của công dân, điều họ nhận lại có thể chỉ là những khuôn mặt im lặng, những lời nói theo mẫu và một xã hội đã rút hết sinh khí vào bên trong.

Cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" bị thu hồi và tiêu hủy. Ảnh: Nhà xuất bản Hội Nhà Vă

Vụ Nguyễn Thành Nam và màn kịch bệnh hoạn của cả một xã hội

Càng theo dõi diễn biến của vụ việc Nguyễn Thành Nam, người ta càng nhận ra đây không phải là một vụ án “thông thường.” Điều khiến nó trở nên đặc biệt không nằm ở điều luật được áp dụng, mà nằm ở chính con người bị áp dụng điều luật ấy.

Bởi lần đầu tiên trong nhiều thập niên, một người từng công khai giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, viết sách với mong muốn làm cho người trẻ hiểu và yêu Hồ Chí Minh hơn, lại bị cáo buộc là người “tuyên truyền chống Nhà nước.”

Ông Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành cơ chế mới tổ chức vào ngày 1 tháng 7, 2026. Ảnh chụp từ trang mạng Thể Thao & Văn Hóa

Điểm nghẽn của chế độ Tô Lâm

Điểm nghẽn lớn nhất của Việt Nam hôm nay không còn chỉ là thể chế hay năng lực thực thi. Điểm nghẽn sâu xa hơn là mục tiêu phát triển.

Một quốc gia sẽ đi theo đúng mục tiêu mà nó lựa chọn. Nếu mục tiêu cao nhất là duy trì quyền lực, thì mọi chính sách cuối cùng sẽ phục vụ cho việc bảo vệ quyền lực. Nhưng nếu mục tiêu cao nhất là con người và dân tộc Việt Nam, thì toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa sẽ phải được tổ chức lại để khai mở tiềm năng của con người.

Thủ đô Seoul của Hàn Quốc. Quốc gia này là một trong số những ví dụ thành công về việc thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình.” Ảnh: Gije Cho - Pexels

Bẫy thu nhập trung bình

Cái bẫy này người ta gọi là Bẫy thu nhập trung bình, thuật ngữ do hai nhà kinh tế Indermit Gill và Homi Kharas đặt ra năm 2007, khi họ đang nghiên cứu chiến lược phát triển cho các nước Đông Á.

Ý tưởng cốt lõi thì đơn giản thôi: Một quốc gia nghèo có thể tăng trưởng khá nhanh nhờ mấy lợi thế có sẵn, tài nguyên, nhân công rẻ, hay viện trợ nước ngoài. Nhưng đến một ngưỡng nào đó, mọi thứ chững lại. Lương tăng lên rồi, thế là mất luôn lợi thế “rẻ.”