Văn hóa giữ nước và văn hóa tham nhũng

Ảnh: FB tác giả (mượn báo Tiền Phong)
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

1) Cứ tới ngày 14/3 hàng năm, người Việt tưởng nhớ sáu mươi bốn cán bộ, chiến sĩ công binh hải quân Việt bị giết chết trong cuộc chiến đấu bảo vệ chủ quyền vùng biển, đảo Gạc Ma chống lại quân Trung Quốc xâm lăng năm 1988. Ngày đó luôn có một cụ già lụm cụm bày bàn cúng trên bãi biển, hướng ra biển, vái mời anh linh sáu mươi bốn liệt sĩ Trường Sa về hưởng. Trong số sáu mười bốn người đó, có một người là con của cụ. Và cụ coi tất cả là con của cụ, những người bỏ mình bảo vệ quê hương!

Cụ Hoàng Nhỏ mất ngày 30/1/2023. Từ khi cụ già yếu năm 2022 không còn ra bãi biển cúng được nữa, con cháu thay cụ bày bàn cúng giỗ anh linh liệt sĩ Trường Sa hàng năm!

Cụ Hoàng Nhỏ và gia đình cụ là hiện thân của văn hóa Việt trong tập tục, hành vi giữ nước. Những người như cụ luôn tôn trọng truyền thống chống xâm lăng, bảo vệ chủ quyền và lãnh thổ thiêng liêng ông cha dày công máu xương để lại. Giặc tới nhà là chống, con trai cụ hy sinh tại trận. Đảo mất, con và đồng đội bị giết, cụ luôn tưởng nhớ anh linh liệt sĩ, lòng tưởng nhớ và xót thương không phải nhất thời mà rất lâu dài, hàng chục năm bền bỉ mâm giỗ cùng đất trời sông núi.

Việc làm của cụ Hoàng Nhỏ cho thấy ý tưởng, niềm tin, lễ nghi, sự cảm thụ, truyền thống, tập tục, thái độ, hành vi… của cụ và gia đình, tức các khía cạnh thể hiện văn hóa, hướng về chống xâm lăng! Đây đích thị là Văn hóa Giữ nước, một khía cạnh rất quan trọng trong văn hóa Việt!

2) Thời gian gần đây, nghe người ta nói nhiều tới chấn hưng văn hóa. Con số gần mười lăm tỉ đô-la Mỹ được đưa ra như một yêu cầu của sự chấn hưng!

Để chấn hưng văn hóa chống xâm lăng như cụ Hoàng Nhỏ thể hiện cần bao nhiêu tiền?

Không cần xây tượng đài, cụm tượng đài chống xâm lăng hàng ngàn, hàng chục ngàn tỉ đồng Việt Nam! Không cần xây tượng cụ Hoàng Nhỏ như nhiều tượng khác tạo cơ hội cho kẻ tham nhũng ăn cắp tiền của quốc gia! Chỉ cần thực lòng biết ơn cụ, quý trọng tấm lòng và văn hóa sống của cụ, tặng quà, tiền cho gia đình cụ với tất cả lòng trân quý!

Chỉ cần để những tiếng nói chống xâm lăng được tự do cất lên trong cộng đồng! Chỉ cần để những bài viết về tấm lòng dân tộc đối với liệt sĩ hy sinh trong cuộc chiến chống xâm lăng, những bài đó được tự do phổ biến trên báo chí…

Chỉ cần để những phê phán, tố cáo thái độ hèn nhát, nhường quyền lợi quốc gia cho kẻ xâm lăng đánh đổi quyền lợi cá nhân hay phe nhóm, những ý kiến phê phán đó được thảo luận tự do trên các diễn đàn rộng rãi…

Và để cho xã hội biểu lộ ý muốn, lòng dân qua các cuộc tập họp rộng lớn, bên trong để góp ý cho nhà chức trách, bên ngoài để biểu lộ ý chí quốc gia, cảnh cáo ý đồ xâm lăng, khống chế Việt Nam của bất kỳ thế lực quốc tế nào!

Bài viết này tin rằng đề nghị trên nếu được thực hiện sẽ chấn hưng mạnh mẽ văn hóa chống xâm lăng của người Việt. Chấn hưng văn hóa như vậy không cần nhiều tiền mà cần người chủ trì có văn hóa đó sâu đậm! Ta có thể suy ra các mặt chấn hưng văn hóa khác cũng vậy. Với yêu cầu phải có tiền (khủng) mới chấn hưng được văn hóa, tiến trình chấn hưng văn hóa đã lạc đường ngay từ bước đầu tiên!

3) Số tiền 350 ngàn tỉ đồng Việt Nam, tức mười bốn tỉ sáu trăm triệu đô-la Mỹ được yêu cầu để chấn hưng văn hóa lớn bao nhiêu?

Năm 2023 tổng GDP Việt Nam khoảng 430 tỉ đô-la Mỹ. Giá trị gia tăng Việt Nam tạo ra khoảng 20%, khoảng 86 tỉ đô-la Mỹ. Vậy số tiền yêu cầu bằng khoảng 17% tổng giá trị gia tăng Việt Nam tạo ra trong một năm! Số tiền đó quá lớn so với nội lực kinh tế hiện thời của Việt Nam.

Trong hoàn cảnh tình trạng tham nhũng tại Việt Nam cao ngất trời, các công cụ kiểm soát tham nhũng có tác dụng rất ít, người dân trên thực tế không có quyền giám sát tham nhũng, dám yêu cầu số tiền khủng như vậy thì đáng khen là can đảm, không sợ dân chúng nghi ngờ! Hay là đã quen thói qua vườn dưa sửa dép, dưới gốc mận sửa nón?

Chắc chắn lòng dân nghi ngờ. Bản thân việc lòng dân nghi đã là vấn đề lớn. Ngoài ra, lúc này, có ai dám tự tin nói mình kiểm soát được số tiền khủng đó không? Hậu quả tai hại của việc không kiểm soát được, để bòn rút, để tham nhũng là rất khủng khiếp. Chỉ kể ba điều hại có thể thấy trước như sau:

Điều hại thứ nhất là một nguồn lực lớn của quốc gia còn nghèo này bị mất đi vào mục tiêu chưa được xác định rõ ràng và minh bạch, thay vì đầu tư cho những mục tiêu khác, cụ thể hơn, dễ kiểm soát hơn và sinh lợi trước mắt, có ích lợi cho phát triển công nghiệp, cải thiện dân sinh.

Điều hại thứ hai là, nếu số tiền khủng đó không được quản lý hiệu quả, chấn hưng văn hóa sẽ thành “chấn hưng văn hóa tham nhũng”!

Nếu nguy cơ của điều hại thứ hai thành sự thật, quốc gia chịu điều hại thứ ba là thêm một nhát búa chí mạng bổ vào lòng tin của dân chúng, lòng tin từng bị các nhát búa Vinashin, Vinalines, Thủ Thiêm, FLC, Việt Á, chuyến bay giải cứu trục lợi trên sinh mạng đồng bào trong dịch Covid… giáng cho tơi tả rồi!

Hậu quả ghê gớm đó có làm cho quốc gia yếu ớt và rệu rã không? Nếu có thế lực nước ngoài tìm cách chiếm thêm đất đai, biển đảo, hay khống chế Việt Nam, ảnh hưởng trên chính sách cai trị có lợi cho họ, kềm hãm Việt Nam phát triển thì quốc gia còn đủ sinh lực kháng cự không?

Vậy thì, chấn hưng văn hóa với số tiền ba trăm năm chục ngàn tỉ đồng Việt Nam có lợi hay có hại? Đem lại nguy cơ gì cho sự phát triển quốc gia?

Có nguy cơ nào khiến văn hóa Việt nói chung bị biến dạng, truyền thống giữ nước nói riêng cũng dần mất đi theo cụ Hoàng Nhỏ?

Lê Học Lãnh Vân, ngày 14/3/2024

Nguồn: FB LVan Le

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Sách "Chuyện với Thanh" và tác giả Nguyễn Thành Nam

Xã hội sẽ “tử tế” kiểu gì khi “hoàn lưu” những cuộc đấu tố trở lại?

Gieo nỗi sợ, người ta sẽ gặt được sự giả dối. Gieo đấu tố, người ta sẽ gặt sự phản trắc. Gieo thói quen kết tội người khác để bảo vệ mình, người ta sẽ tạo ra một xã hội trong đó không ai thực sự bảo vệ ai. Đến một ngày nào đó, khi chính quyền cần sự dấn thân, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm của công dân, điều họ nhận lại có thể chỉ là những khuôn mặt im lặng, những lời nói theo mẫu và một xã hội đã rút hết sinh khí vào bên trong.

Cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" bị thu hồi và tiêu hủy. Ảnh: Nhà xuất bản Hội Nhà Vă

Vụ Nguyễn Thành Nam và màn kịch bệnh hoạn của cả một xã hội

Càng theo dõi diễn biến của vụ việc Nguyễn Thành Nam, người ta càng nhận ra đây không phải là một vụ án “thông thường.” Điều khiến nó trở nên đặc biệt không nằm ở điều luật được áp dụng, mà nằm ở chính con người bị áp dụng điều luật ấy.

Bởi lần đầu tiên trong nhiều thập niên, một người từng công khai giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, viết sách với mong muốn làm cho người trẻ hiểu và yêu Hồ Chí Minh hơn, lại bị cáo buộc là người “tuyên truyền chống Nhà nước.”

Ông Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành cơ chế mới tổ chức vào ngày 1 tháng 7, 2026. Ảnh chụp từ trang mạng Thể Thao & Văn Hóa

Điểm nghẽn của chế độ Tô Lâm

Điểm nghẽn lớn nhất của Việt Nam hôm nay không còn chỉ là thể chế hay năng lực thực thi. Điểm nghẽn sâu xa hơn là mục tiêu phát triển.

Một quốc gia sẽ đi theo đúng mục tiêu mà nó lựa chọn. Nếu mục tiêu cao nhất là duy trì quyền lực, thì mọi chính sách cuối cùng sẽ phục vụ cho việc bảo vệ quyền lực. Nhưng nếu mục tiêu cao nhất là con người và dân tộc Việt Nam, thì toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa sẽ phải được tổ chức lại để khai mở tiềm năng của con người.

Thủ đô Seoul của Hàn Quốc. Quốc gia này là một trong số những ví dụ thành công về việc thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình.” Ảnh: Gije Cho - Pexels

Bẫy thu nhập trung bình

Cái bẫy này người ta gọi là Bẫy thu nhập trung bình, thuật ngữ do hai nhà kinh tế Indermit Gill và Homi Kharas đặt ra năm 2007, khi họ đang nghiên cứu chiến lược phát triển cho các nước Đông Á.

Ý tưởng cốt lõi thì đơn giản thôi: Một quốc gia nghèo có thể tăng trưởng khá nhanh nhờ mấy lợi thế có sẵn, tài nguyên, nhân công rẻ, hay viện trợ nước ngoài. Nhưng đến một ngưỡng nào đó, mọi thứ chững lại. Lương tăng lên rồi, thế là mất luôn lợi thế “rẻ.”