Vì sao mất nước?

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Khi phương Tây tràn sang, cõi Á Đông từ trước vốn tự xưng hùng xưng thánh, bỗng nhiên hiện nguyên hình: Chưa đánh đã bại. Nước bị người lấy mất như lấy trái táo trên bàn ăn, là cớ làm sao? Những lý do như nghèo nàn, lạc hậu thì rõ rồi, nhưng vì sao mà ra thế thì có lẽ phải bàn cho sâu hơn.

Từ khi thiết lập nền cai trị chuyên chế, tạm tính từ Tần Thủy Hoàng cho đến khi quân chủ sụp đổ vào thế kỷ 20, mục đích lớn nhất, cao trọng nhất của các vua chúa Đông phương không phải là dân tộc hùng cường, dân chúng hạnh phúc mà là giữ ngai vàng.

Để giữ ngai vàng thì không gì diệu dụng cho bằng ngu dân.

Dân càng ngu thì ngôi cao càng vững. Chính vì thế, những triều đình ấy mới tận lực mà thi hành chính sách ngu dân. Dân không được bàn việc nước, một tiếng “yêu nước” thì phải tội phải khổ. Vua là nước, nước là vua, dân chỉ được yêu vua. Trong dân nếu có kẻ nào có chút tài thì phải ra cho vua dùng (mà thực ra là sai khiến và nắm chặt trong tay để phòng trừ mối họa), không ra là mắc vào tội khi quân. “Về quê” thì phải kiếm cớ “cáo bệnh” chứ không thể vứt áo mũ giữa triều đình mà khoát tay ra đi. Những cái “cầu hiền” cũng chẳng qua là mưu chước cốt không cho kẻ nào ở ngoài vòng kiểm soát.

Trong các xã hội chuyên chế ấy, vua chúa phải thiết pháp luật và bày ra tà thuyết mục đích là làm cho dân chúng tay chân yếu mềm, đầu óc giản đơn, suốt đời quay cuồng với miếng ăn không có thời gian mà nghĩ suy về lẽ đúng sai hay dở nữa.

Dân được chăn như bầy cừu, nếu có kẻ nào manh tâm đổi sắc thì nhân đó mà “dạy bảo” cho toàn cõi bằng cái án tru di. Dân đã ngu còn bị làm cho khiếp nhược.

Rủi thay, thế giới không chỉ một nước. Gặp kẻ mạnh tràn qua, dân dù triệu triệu cũng chỉ như gà trong chuồng nhỏ, muốn bắt muốn thịt thế nào cũng đành chịu. Triều đình quyền uy lộng lẫy xưa nay bỗng hóa ra lũ người hèn đớn thảm hại, vì chỉ lo ăn chơi hưởng lạc chứ nào đâu có tâm xây dựng cho quốc gia hùng cường. Hữu sự rồi mới thấy toàn là hổ giấy hàng mã cả.

Tất cả các nước chuyên chế đều là những cơ thể đầy bệnh tật. Dân chúng thì ngu dại nhưng đầy ảo tưởng tự hào, lại thêm sức vóc hèn kém; quan quân thì hôn ám, lâu nay mở miệng ra chỉ rặt một giọng giáo điều, khi đụng chuyện thì như kẻ què cụt không có thực lực để mà đối trị. Hãy cứ nhìn một nước rộng lớn luôn tự xưng “hùng cường” như nước Tàu mà hết bị Mông Cổ, Mãn Châu đến Nhật Bản đánh cho bại vong ê chề bao phen, thì rõ. Nhà Nguyễn mà bị Pháp vừa khẽ đụng tay đã đổ kềnh, cũng vì một lẽ ấy. Rồi lại nhìn vào nước Nga đây, khi chưa mang quân đánh Ukraine thì cũng hô hào lừng lẫy lắm, đụng vào chiến sự rồi mới thấy là võ mồm, không những không làm gì được một nước “vô danh tiểu tốt” đã đành mà còn bị đánh cho đến nhục nhã thảm hại.

Ở đâu và thời nào cũng thế, dù xưa hay nay, hễ bất cứ một nước nào đã đeo cái gông chuyên chế trên cổ thì nước ấy chỉ có đường làm nô lệ cho người. Xưa thì bị lấy mất nước, nay thì phụ thuộc kinh tế và bị lép vé đủ đường. Thân phận cũng chẳng khác gì một nước chư hầu hiện đại.

“Dân giàu nước mạnh” cũng chưa phải là đã đúng hẳn; dân phải khôn thì nước mới mạnh.

Nhìn cho rõ bản chất của các nhà nước chuyên chế, là luôn chủ trương ngu dân để giữ lợi lộc cho riêng mình, thì dân nước ấy phải nỗ lực mà tự học, đặng thoát ra khỏi vòng xiềng xích của tuyên truyền dối trá và giáo dục nhồi sọ.

Người Việt chỉ yêu nhà chứ không yêu nước, thành ra để mặc đất nước cho một nhóm người bóp nặn vày vò. Mà có biết đâu, yêu nhà như thế thì đâu có giữ được nhà. Chỉ khi nào mỗi mỗi người dân biết yêu nước mà làm chủ lấy cái đất nước của mình, thì lợi nhà không cố giữ mà cũng chẳng mất đi được. Cái yêu nước của người Việt xưa nay chỉ nảy ra mỗi khi có ngoại xâm chứ không màng đến việc nội trị. Yêu nước mà nếu chỉ có đến thế thì khác nào mang thân đi giữ lợi cho kẻ khác? Yêu nước là phải vừa lo giữ nước vừa nỗ lực làm chủ đất nước của mình, thế mới là người có trí não.

Nhỡn giới phải mở ra khỏi cảnh cổng nhà mình, thấy hàng xóm bị nạn thì bước ra, thấy người trong nước hữu sự thì chớ coi là việc chẳng can hệ. Chỉ có như thế mới mong đẩy lùi nạn chuyên chế, thiết lập quyền lợi quốc dân, xây dựng nên nền dân quyền pháp trị, mà giữ gìn đất nước cho con cháu mình mãi mãi về sau.

Công Dân

Nguồn: FB Là Công dân

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Sách "Chuyện với Thanh" và tác giả Nguyễn Thành Nam

Xã hội sẽ “tử tế” kiểu gì khi “hoàn lưu” những cuộc đấu tố trở lại?

Gieo nỗi sợ, người ta sẽ gặt được sự giả dối. Gieo đấu tố, người ta sẽ gặt sự phản trắc. Gieo thói quen kết tội người khác để bảo vệ mình, người ta sẽ tạo ra một xã hội trong đó không ai thực sự bảo vệ ai. Đến một ngày nào đó, khi chính quyền cần sự dấn thân, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm của công dân, điều họ nhận lại có thể chỉ là những khuôn mặt im lặng, những lời nói theo mẫu và một xã hội đã rút hết sinh khí vào bên trong.

Cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" bị thu hồi và tiêu hủy. Ảnh: Nhà xuất bản Hội Nhà Vă

Vụ Nguyễn Thành Nam và màn kịch bệnh hoạn của cả một xã hội

Càng theo dõi diễn biến của vụ việc Nguyễn Thành Nam, người ta càng nhận ra đây không phải là một vụ án “thông thường.” Điều khiến nó trở nên đặc biệt không nằm ở điều luật được áp dụng, mà nằm ở chính con người bị áp dụng điều luật ấy.

Bởi lần đầu tiên trong nhiều thập niên, một người từng công khai giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, viết sách với mong muốn làm cho người trẻ hiểu và yêu Hồ Chí Minh hơn, lại bị cáo buộc là người “tuyên truyền chống Nhà nước.”

Ông Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành cơ chế mới tổ chức vào ngày 1 tháng 7, 2026. Ảnh chụp từ trang mạng Thể Thao & Văn Hóa

Điểm nghẽn của chế độ Tô Lâm

Điểm nghẽn lớn nhất của Việt Nam hôm nay không còn chỉ là thể chế hay năng lực thực thi. Điểm nghẽn sâu xa hơn là mục tiêu phát triển.

Một quốc gia sẽ đi theo đúng mục tiêu mà nó lựa chọn. Nếu mục tiêu cao nhất là duy trì quyền lực, thì mọi chính sách cuối cùng sẽ phục vụ cho việc bảo vệ quyền lực. Nhưng nếu mục tiêu cao nhất là con người và dân tộc Việt Nam, thì toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa sẽ phải được tổ chức lại để khai mở tiềm năng của con người.

Thủ đô Seoul của Hàn Quốc. Quốc gia này là một trong số những ví dụ thành công về việc thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình.” Ảnh: Gije Cho - Pexels

Bẫy thu nhập trung bình

Cái bẫy này người ta gọi là Bẫy thu nhập trung bình, thuật ngữ do hai nhà kinh tế Indermit Gill và Homi Kharas đặt ra năm 2007, khi họ đang nghiên cứu chiến lược phát triển cho các nước Đông Á.

Ý tưởng cốt lõi thì đơn giản thôi: Một quốc gia nghèo có thể tăng trưởng khá nhanh nhờ mấy lợi thế có sẵn, tài nguyên, nhân công rẻ, hay viện trợ nước ngoài. Nhưng đến một ngưỡng nào đó, mọi thứ chững lại. Lương tăng lên rồi, thế là mất luôn lợi thế “rẻ.”