Bài viết

Sau 16 năm cầm quyền, cựu Thủ tướng Viktor Orbán thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử Quốc hội Hungary, đêm 12/4/2026. Ảnh: Attila Kisbenedek/ AFP

Tại sao Viktor Orbán thất bại?

Nhìn rộng hơn, Orbán đã cho thấy rằng ngay cả những hệ thống bị thao túng nặng nề nhất vẫn có thể lộ ra những kẽ hở chính trị. Chính những cơ chế giúp duy trì chế độ phi tự do, theo thời gian, có thể biến thành mầm mống của sự mong manh dễ vỡ.

Tổng Bí thư ĐCSVN Tô Lâm phát biểu trong phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, 6/4/2026. Ảnh: Quốc hội

Lắng nghe? Bằng tai hay bằng… miệng?

Cho dù ông Tô Lâm mới… “thề” khi tiếp nhận vai trò chủ tịch nước nhưng không có gì bảo đảm yêu cầu “nghe dân” là… thiệt! Cần nhớ, ông Tô Lâm chỉ… “khuyên,” không hề khẳng định sẽ chấn chỉnh đảng của ông, chính quyền của ông, buộc họ phải xem “nghe dân” như yêu cầu tối thượng mà như thế thì hệ thống chính trị, hệ thống công quyền sẽ dùng gì để “nghe dân?”

Ảnh minh họa: Mục tiêu chiến lược của Việt Nam: Tăng trưởng từ 10%/năm trở lên

Phản biện để phát triển: Nhìn thẳng vào giới hạn của mục tiêu tăng trưởng hai chữ số

Trong một môi trường mà hình ảnh “vừa chạy vừa xếp hàng” được đề cao, tốc độ đôi khi làm lu mờ những tiếng nói thận trọng, khiến chúng bị xem là dư thừa. Hệ quả là, phản biện xã hội dễ bị gán nhãn như một lực cản, thay vì được công nhận là một bộ phận cốt lõi của nền quản trị hiện đại. Dù vậy, chính tại những thời khắc mang tính bước ngoặt với các mục tiêu vĩ mô lớn, tư duy phản biện lại càng trở nên sinh tử.

Quyền được biết của dân. Ảnh: IA - FB Trần Nguyên Duy Thịnh

Cháy chung cư và quyền được biết của người dân

Cũng có ý kiến cho rằng việc ẩn tên chung cư và chỉ đưa ra thông số “tầng 10, tòa L6” là một thủ thuật “giựt gân” cố tình tạo sự lấp lửng để kích thích sự tò mò của độc giả. Lập luận này có vẻ hợp lý, tuy nhiên, trong những tình huống khẩn cấp, nguy hiểm liên quan đến an toàn cháy nổ, điều công chúng cần nhất là sự xác tín không phải một ẩn đố.

Hải quân Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz. Ảnh: wjs

Mắc kẹt ở Hormuz

Câu hỏi “ai sẽ xuống nước?” có lẽ đang bị đặt sai. Không bên nào muốn xuống nước. Không bên nào đủ tư thế chính trị để công khai xuống nước. Điều có khả năng xảy ra hơn là cả hai sẽ cùng lùi, nhưng mỗi bên sẽ khoác cho bước lùi ấy một bộ quần áo chiến thắng.

Cựu Thủ tướng Hungary Viktor Orbán (trái), lãnh đạo đảng Fidesz và tân Thủ tướng Péter Magyar, lãnh đạo đảng Tisza. Ảnh: Wiki commons

Hungary sau lá phiếu, khi dân chủ tự sửa chữa

Ngày 12 tháng 4 năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt hiếm hoi trong chính trị châu Âu đương đại: Một hệ thống quyền lực được củng cố suốt 16 năm dưới thời Viktor Orbán kết thúc không bằng khủng hoảng hay bạo lực, mà bằng một cuộc bầu cử.

Péter Magyar, lãnh đạo đảng đối lập Tisza, giơ cao lá cờ Hungary trong lễ ăn mừng sau khi Thủ tướng Hungary Viktor Orbán thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử quốc hội nước này, Budapest, Hungary, ngày 12/04/2026. Ảnh: Reuetrs - Leonhard Foeger

Bầu cử lập pháp Hungary: Phe bảo thủ đối lập thắng lớn, chấm dứt 16 năm cầm quyền của Viktor Orbán

Theo kết quả cuộc bầu cử lập pháp tại Hungary, ngày 12/04/2026, lãnh đạo đối lập bảo thủ, ủng hộ châu Âu Péter Magyar đã giành chiến thắng áp đảo trước đối thủ mang tư tưởng chủ nghĩa dân tộc Viktor Orbán, người được chính quyền Trump hậu thuẫn mạnh mẽ trong suốt chiến dịch vận động tranh cử.

Ảnh minh hoạ: 3 mốc doanh thu hộ kinh doanh kê khai thuế theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP (Đồ họa: Cafef)

Cải cách thuế cần một “khoảng đệm” cho người dân

Nghĩa vụ thuế không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là sự đóng góp thiết thực của mỗi cá nhân vào sự phát triển chung. Tuy nhiên, để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, điều quan trọng nhất là mức độ phù hợp với thực tế và khả năng tiếp cận của người dân.

TSMC sản xuất các chip hiệu năng cao cho những công ty công nghệ hàng đầu, bao gồm cả Nvidia. Trong hình: C.C. Wei, CEO của TSMC (phải), và Jensen Huang, CEO của Nvidia. Ảnh: Reuters

Eo Hormuz đóng cửa ngầm đe dọa ngành công nghiệp bán dẫn Đài Loan

Đài Loan là nơi sản xuất chip cho cả thế giới, phục vụ cho các hệ thống AI, mạng lưới phòng thủ và phương tiện chạy bằng điện. Điều quan trọng là quy trình sản xuất phụ thuộc vào một nguyên liệu hóa dầu gọi là naphtha, hiếm đến mức không bao giờ xuất hiện trong những cuộc thảo luận về chính sách chất bán dẫn, nhưng quan trọng tới mức chỉ cần thiếu nó, quá trình sản xuất sẽ trở nên đình trệ.

Lễ khởi công giai đoạn 2 dự án kênh đào Phù Nam. Ảnh: AFP - AKP

Kênh đào Phù Nam ở Cam Bốt: Trung Quốc cấp 49% kinh phí giai đoạn thứ hai

Trung Quốc, hôm nay 11/04/2026, thông báo sẽ cấp kinh phí một phần cho việc xây dựng tại Cam Bốt kênh đào Phù Nam (Funan Techo), tổng trị giá 1,7 tỷ đô la Mỹ, nối từ sông Mekong ra Vịnh Thái Lan, với chiều dài 180 km. 

Đại sứ Trung Quốc tại Cam Bốt, Uông Văn Bân (Wang Wenbin), cho biết trong một buổi lễ rằng các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ nắm giữ 49% cổ phần trong giai đoạn thứ hai, cũng là giai đoạn quan trọng nhất của dự án.

Eo biển Hormuz (trái) và eo biển Đài Loan. Ảnh: The Seattle Times, The Diplomat

Từ Hormuz nghĩ về eo biển Đài Loan

Chiến dịch quân sự của liên quân Mỹ-Israel đã vấp phải một trở ngại quan trọng: Eo biển Hormuz! Ngay trước khi ném những quả bom đầu tiên xuống Iran, các chỉ huy quân sự Mỹ đã lo ngại việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz trong một đòn phòng vệ bất đối xứng. Một chiến thuật như vậy đang được Trung Quốc cân nhắc nếu Mỹ can dự vào cuộc xâm lược Đài Loan mà Chủ Tịch Tập Cận Bình có thể khơi mào trước năm 2027.