Diễn Đàn, F1

Xả lũ gây thiệt hại, người dân có quyền kiện thủy điện

Thanh Nhã/ Báo Sạch - Báo Tiếng Dân
22/10/2020

Nhà máy thủy điện Hố Hô, (huyện Hương Khê, Hà Tĩnh) xả lũ với lưu lượng lớn, trong khi hàng ngàn hộ dân khu vực hạ nguồn đang bị ngập trong nước lũ, tháng 10/2016. Ảnh: PLO

Pháp luật dân sự Việt Nam quy định: Khi hai bên không giao kết hợp đồng nhưng một bên gây thiệt hại cho bên còn lại thì phải bồi thường. Luật được cụ thể bằng khái niệm “Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.”

Vậy, khi thủy điện xả lũ gây chết người, hư hại tài sản của người dân ở hạ lưu có ứng xử thế nào với tình huống trên?

Thực ra, tại khoản 2, 3 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh do sự kiện bất khả kháng.

Từ căn cứ này, thông thường tòa án sẽ xét xử theo hướng như luật định. Và để xác định sự kiện bất khả kháng, Điều 153 cũng bộ luật này giải thích: “Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép.”

Và đây chính là cơ sở để các thủy điện khi xả lũ thường vận dụng cho việc xả nước xuống hạ lưu gây thiệt hại vô cùng lớn cho người và tài sản của dân.

Thực tế, việc xảy ra mưa lớn hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng. Khi mà ở thời điểm hiện tại, các phương tiện, công nghệ có khả năng dự báo trước nhiều ngày.

Điều này cũng được cụ thể bằng Luật phòng chống thiên tai 2013, khoản 1 Điều 24: Thông tin dự báo, cảnh báo thiên tai phải kịp thời, đủ độ tin cậy, phù hợp với nhu cầu của nhiều đối tượng được chuyển tải bằng Tiếng Việt, đặc biệt quan tâm đến đối tượng dễ bị tổn thương và trong trường hợp cần thiết được chuyển tải bằng tiếng dân tộc thiểu số.”

Như vậy, nếu đối chiếu các quy định hiện hành thì hành vi xả lũ ở các thủy điện phải bồi thường cho người dân thiệt hại. Luật cũng buộc chủ tài sản, người chiếm hữu tài sản phải bồi thường thiệt hại.

Thủy điện là công trình sản xuất ra điện để kinh doanh, dù mô hình sản xuất đó là tư nhân hay nhà nước. Vì vậy khi xảy ra thiệt hại do thủy điện, có căn cứ để xác định quyền khởi kiện, yêu cầu bồi thường của người dân. Nguyên tắc để bồi thường là thiệt hại THỰC TẾ phải được bồi thường đầy đủ.

XEM THÊM: Thừa Thiên – Huế: 15 sông chính gánh 33 thủy điện, chịu đời sao thấu?

Chỉ trong vài ngày, ca sĩ Thủy Tiên đã kêu gọi được hơn 105 tỷ đồng cho việc cứu trợ nạn nhân lũ lụt. Câu hỏi phải đặt ra đó là tấm lòng của thiên hạ cứ phải trải ra với người gặp cơn ngặt nghèo đến bao nhiêu lần nữa đây khi thủy điện đã là nhân tai? Một câu hỏi nữa đó là tại sao người có lòng phải góp tiền để bù đắp thiệt hại do thủy điện gây ra còn họ thì cứ thản nhiên kiếm lời và xả lũ để tự bảo vệ mà bất cần quan tâm đến người khác?

Nếu phải gây quỹ, hãy nghĩ đến điều căn cơ hơn, đó là gây quỹ hỗ trợ pháp lý để giúp những nạn nhân của thủy điện khi họ quyết tâm đi kiện thủ phạm gây ra lũ lụt. Đó là xây dựng quỹ hỗ trợ cho các luật sư để họ tư vấn miễn phí cho những nạn nhân mất nhà, mất người thân sau mỗi lần thủy điện xả lũ.

Thanh Nhã, Báo Sạch
Nguồn: Báo Tiếng Dân

XEM THÊM:

ca sĩ Thủy Tiên, nạn nhân lũ lụt, thủy điện xả lũ

BÀI MỚI

Sách "Chuyện với Thanh" và tác giả Nguyễn Thành Nam

Xã hội sẽ “tử tế” kiểu gì khi “hoàn lưu” những cuộc đấu tố trở lại?

Nguyễn Hoàng (Từ Budapest) 12/07/2026

Gieo nỗi sợ, người ta sẽ gặt được sự giả dối. Gieo đấu tố, người ta sẽ gặt sự phản trắc. Gieo thói quen kết tội người khác để bảo vệ mình, người ta sẽ tạo ra một xã hội trong đó không ai thực sự bảo vệ ai. Đến một ngày nào đó, khi chính quyền cần sự dấn thân, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm của công dân, điều họ nhận lại có thể chỉ là những khuôn mặt im lặng, những lời nói theo mẫu và một xã hội đã rút hết sinh khí vào bên trong.

Cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" bị thu hồi và tiêu hủy. Ảnh: Nhà xuất bản Hội Nhà Vă

Vụ Nguyễn Thành Nam và màn kịch bệnh hoạn của cả một xã hội

Bình Nguyên Nguyễn 11/07/2026

Càng theo dõi diễn biến của vụ việc Nguyễn Thành Nam, người ta càng nhận ra đây không phải là một vụ án “thông thường.” Điều khiến nó trở nên đặc biệt không nằm ở điều luật được áp dụng, mà nằm ở chính con người bị áp dụng điều luật ấy.

Bởi lần đầu tiên trong nhiều thập niên, một người từng công khai giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, viết sách với mong muốn làm cho người trẻ hiểu và yêu Hồ Chí Minh hơn, lại bị cáo buộc là người “tuyên truyền chống Nhà nước.”

Ông Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành cơ chế mới tổ chức vào ngày 1 tháng 7, 2026. Ảnh chụp từ trang mạng Thể Thao & Văn Hóa

Điểm nghẽn của chế độ Tô Lâm

Lý Thái Hùng 08/07/2026

Điểm nghẽn lớn nhất của Việt Nam hôm nay không còn chỉ là thể chế hay năng lực thực thi. Điểm nghẽn sâu xa hơn là mục tiêu phát triển.

Một quốc gia sẽ đi theo đúng mục tiêu mà nó lựa chọn. Nếu mục tiêu cao nhất là duy trì quyền lực, thì mọi chính sách cuối cùng sẽ phục vụ cho việc bảo vệ quyền lực. Nhưng nếu mục tiêu cao nhất là con người và dân tộc Việt Nam, thì toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa sẽ phải được tổ chức lại để khai mở tiềm năng của con người.

Bẫy thu nhập trung bình

Ngô Mạnh Hùng - Tạp chí Thế Kỷ Mới 07/07/2026

Cái bẫy này người ta gọi là Bẫy thu nhập trung bình, thuật ngữ do hai nhà kinh tế Indermit Gill và Homi Kharas đặt ra năm 2007, khi họ đang nghiên cứu chiến lược phát triển cho các nước Đông Á.

Ý tưởng cốt lõi thì đơn giản thôi: Một quốc gia nghèo có thể tăng trưởng khá nhanh nhờ mấy lợi thế có sẵn, tài nguyên, nhân công rẻ, hay viện trợ nước ngoài. Nhưng đến một ngưỡng nào đó, mọi thứ chững lại. Lương tăng lên rồi, thế là mất luôn lợi thế “rẻ.”