Đã tới lúc nên cập nhật chính sách Ba Không?

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Những động thái của Trung Quốc, quân sự hóa Biển Đông trong mấy năm qua, và gần đây nhất, đưa tàu Hải Dương Địa Chất 8 cùng đội tàu hộ tống hùng hậu vào hoạt động tại Bãi Tư Chính trong khu vực Phó Thủ Tướng Việt Nam Phạm Bình Minh tuyên bố là vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam, một lần nữa lại khơi lại cuộc tranh luận về liệu đã tới lúc Việt Nam nên nghiêm túc xét lại chính sách đối ngoại và quốc phòng dựa trên nguyên tắc Ba Không: “Không tham gia liên minh quân sự với nước nào, Không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ Việt Nam, và Không về phe nước nào chống lại một nước khác”. Giáo Sư Tạ Văn Tài và một số nhà quan sát khác cho biết ý kiến trong cuộc trao đổi với VOA-Việt ngữ.

Giới chỉ trích cho rằng chính sách Ba Không không phục vụ các quyền lợi quốc gia vào thời điểm này, khi mà Bắc Kinh đã lộ rõ dã tâm xâm chiếm biển đảo, lãnh thổ Việt Nam, ngang nhiên đưa tàu vào hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam, và dùng sức mạnh quân sự ngày càng tăng để bắt nạt Việt Nam và các nước nhỏ khác, hất chân Mỹ trong khu vực, chia rẽ ASEAN, và lập ra một bộ Quy tắc Ứng xử trên biển có lợi cho Trung Quốc về lâu về dài.

Liệu đã đến lúc phải xét lại chính sách Ba Không?

Giáo sư Tạ Văn Tài nói trong tình hình hiện nay khi mà Việt Nam đang bị Trung Quốc bắt nạt, hăm dọa thì Hà Nội không nên khăng khăng theo đuổi chính sách Ba Không một cách “cứng ngắc”:

Giáo sư Tạ Văn Tài:

“Tôi nghĩ Việt Nam cần giải thích lại chính sách Ba Không chứ mà quá sợ sệt Trung Quốc đến nỗi bó tay chịu trận trong lúc bị hành hạ, đe dọa, mà không có chính sách quyền biến, giải thích mềm dẻo cái chính sách Ba Không tự nguyện của mình rằng tuy Việt Nam theo chính sách Ba Không để không gây sự với nước khác, nhưng Việt Nam vẫn có toàn bộ chủ quyền ngoại giao và quốc phòng để bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền độc lập của mình.”

Giáo sư Tạ Văn Tài giải thích rằng Việt Nam có quyền thay đổi chính sách ngay cả trong trường hợp đã ký một hiệp ước quốc tế có tính cách ràng buộc, huống hồ chính sách Ba Không chỉ là một chính sách đơn phương, tự nguyện.

“Về luật pháp, khi quyền lợi quốc gia thay đổi, một nước có thể giải tiêu hiệp ước theo nguyên tắc giải tiêu hiệp ước quốc tế gọi là ‘Rebus Sic Stantibus’. Ba Không chỉ là một chính sách đơn phương do mình đề ra, thế thì khi nào mà quyền lợi bị nước khác đe dọa, thì mình có quyền cộng tác với các nước, hay cường quốc nào có cùng quyền lợi, có thể là đối tác chiến lược đồng hành với mình.”

Theo Giáo sư Tạ Văn Tài một chính sách Ba Không giải thích một cách mềm dẻo như vậy, cho phép Việt Nam tìm các đối tác chiến lược chia sẻ chung quyền lợi với Việt Nam. Các đối tác đó, chẳng hạn, được phép đưa hạm đội vào Vịnh Cam Ranh hay các hải cảng khác của Việt Nam, khòng phải để lập căn cứ mà là để bảo trì, hay mua nhiên liệu. Thứ hai, Việt Nam có thể đặt mua vũ khí với bất cứ nước nào khác để tự vệ: Mỹ, Nga, Nhật, Anh, Pháp, Úc, Do Thái vv… và thứ ba, Việt Nam có thể hợp tác với các nước có kỹ thuật cao, không hạn chế trong vòng các nước lân cận, để khai thác tài nguyên biển trong đó có thủy sản và đầu khí. Sau cùng, Việt Nam có thể tập trận chung với các cường quốc thân thiện, trong mục đích tự vệ không chống nước khác mà không cần báo cho bất cứ nước lớn nào khác.

Giáo Sư Tạ Văn Tài cho rằng những điểm vừa nêu có thể phản bác lại các điều khoản mà Trung Quốc âm mưu cho vào dự thảo Quy tắc Ứng xử trên biển (COC) để hạn chế chủ quyền các nước nhỏ hơn ở Đông Nam Á.

“Đấy là mấy điều nên làm để tránh bị Trung Quốc bắt nạt ngay trong khi đang bàn thảo các điều khoản trong COC, mới là dự thảo thôi, ông Trung Quốc đã muốn hăm trước Việt Nam rồi, không cho Việt Nam làm những điều đó, không cho tập trận chung và không được hợp tác vũ khí với các nước ở ngoài khu vực.”

Tiến Sĩ Nguyễn Văn Huy, từng giảng dạy tại Đại Học Paris 7 cũng bày tỏ lo ngại về chính sách Ba Không, nói rằng trên thực tế chính sách Ba Không không áp dụng cho Trung Quốc.

“Ở Việt Nam bây giờ nơi nào mà không có người Trung Quốc? Nói Ba Không, nhưng mà nếu chấp nhận người Trung Quốc ở các vùng đặc khu khai thác 99 năm, nếu họ đặt căn cứ quân sự ở đó thì mình làm gì? Nhất là ở Vịnh Bắc Bộ. Khi Trung Quốc đòi Việt Nam cho thuê 99 năm ở bãi Vân Đồn, tôi nghĩ thực sự Trung Quốc đã có mặt ở đó rồi. Họ chỉ lấy cớ xin Việt Nam hợp thức hóa là một hình thức mà thôi, vì hiện nay khu Vân Đồn ở Quảng Ninh, người Trung Quốc đã có mặt đầy đủ ở đó. Trung Quốc khộng cho ai, kể cả người Việt có mặt quân sự ở đó.”

Tại hội thảo lần thứ 9 về Biển Đông ngày 24 tháng Bảy, 2019 ở trụ sở CSIS, Giám Đốc Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải Châu Á (AMTI) Greg Poling cảnh báo rằng nếu Hoa Kỳ và các nước khu vực không cứng rắn, thì chỉ trong vài năm tới Trung Quốc sẽ kiểm soát được Biển Đông.

Trong một bài viết đăng trên trang mạng của Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế tại Washington vào tháng Mười Hai năm ngoái, chuyên gia phân tích cấp cao của Viện Chính sách Chiến Lược Úc, Hương Lê Thu, nhận định rằng nếu Việt Nam cứ tiếp tục nhượng bộ vì áp lục của Trung Quốc mà bỏ rơi các dự án khai thác tài nguyên ngay trong EEZ của mình liên doanh với các nước khác như với Ấn Độ và Tây Ban Nha trước đây, thì uy tín Việt Nam sẽ bị tổn hại và về mặt ngoại giao, các nước khác sẽ cảm thấy bị bó tay, khó có thể đường đường chính chính giúp Việt Nam. Chuyên gia này nói Hà Nội cần phải gấp rút cập nhật chiến lược quốc phòng của Việt Nam tại Biển Đông.

Hoài Hương

Nguồn: VOA

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Ông Vương Đình Huệ tại buổi đón tiếp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khi ông này đến Hà Nội hôm 12/12/2023. Ảnh: Minh Hoang/POOL /AFP via Getty Images

Vương Đình Huệ gãy ghế?

Vài ngày qua, trong lúc cả thế giới căng mắt theo dõi cuộc đấu tay đôi giữa Israel và Iran với nỗi lo thùng thuốc súng Trung Đông sẽ bùng cháy dữ dội, nguy cơ dẫn tới chiến tranh thế giới thì dư luận Việt Nam lại chú mục vào tin đồn một “trụ” nữa trong “tứ trụ” có nguy cơ phải về vườn.

Thực trạng người lao động trẻ tại Việt Nam và giải pháp

Theo thống kê của Tổng cục Thống kê Việt Nam, số người lao động trẻ từ 15 tuổi lên là 52,4 triệu, chiếm 53,3% tổng dân số.

Thời gian qua, tình trạng thu nhập thấp và việc làm bấp bênh nói lên thực trạng khó khăn của người lao động Việt Nam, nhất là trong giới lao động trẻ.

Các chuyên gia nói gì? Đâu là nguyên nhân và giải pháp?

Hội thảo ‘Hứa hẹn của Hà Nội, Thực trạng Nhân quyền tại Việt Nam’ trước phiên Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (UPR) của CHXHCN Việt Nam

Một ngày trước phiên Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (UPR) của CHXHCN Việt Nam, tám tổ chức nhân quyền Việt Nam và quốc tế sẽ cùng tổ chức một hội thảo vào ngày 6 tháng 5 năm 2024 để báo động tình trạng vi phạm nhân quyền đang tiếp diễn ở Việt Nam hiện nay.

Hội thảo “Hứa hẹn của Hà Nội, Thực trạng tại Việt Nam & hành động để tranh đấu cho nhân quyền” sẽ quy tụ các chuyên gia và nhà hoạt động nhân quyền.

Lãnh đạo Hoa Kỳ (giữa), Nhật Bản (phải) và Philippines họp thượng đỉnh tại Washington DC hôm 11/4/2024. Ảnh: Reuters

Thế trận an ninh mới ở Á châu: Việt Nam có thể bình thản được bao lâu?

Cuộc gặp thượng đỉnh ba bên Mỹ – Nhật Philippines hôm 11/4/2024 được nhận định đã truyền đi nhiều tín hiệu về một thế trận mới ở Châu Á nói chung và Biển Đông nói riêng. Tổng thống Philippines Marcos nói “nó sẽ thay đổi cục diện trong khu vực, ở xung quanh Biển Đông, ở ASEAN, ở châu Á.”

… Ba nước tuyên bố bảo vệ các nguyên tắc của Luật biển Quốc tế đối với Biển Đông, lên án các hành động hung hăng của Trung Quốc đối với Philippines tại bãi Cỏ Mây hơn một năm qua.