Diễn Đàn

Chip bán dẫn của Nanotronics tại Brooklyn, New York, Hoa Kỳ, ngày 28/04/2021. Ảnh: AP - John Minchillo

Bán dẫn: Mỹ thêm 36 công ty Trung Quốc vào danh sách đen

Hoa Kỳ tiếp tục siết chặt việc xuất khẩu linh kiện bán dẫn, công nghệ bán dẫn cao cấp sang Trung Quốc. Hôm qua, 15/12/2022, Bộ Thương Mại Mỹ quyết định đưa thêm 36 công ty Trung Quốc vào danh sách đen.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương đột ngột từ trần ngày 21/11/2022, có tin nói do nhảy lầu tự tử. Nguồn: Vietnamnet

Cuộc chiến cung đình được nâng lên tầng cao mới

Ông Nguyễn Văn Hùng, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, “do tai nạn đã đột ngột từ trần vào hồi 12h31 ngày 21/11/2022, hưởng thọ 59 tuổi,” đó là thông báo từ cơ quan chủ quản, nhưng theo những nguồn tin khác, ông Hùng chết do nhảy lầu tự tử.

Từ trái: Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos, Thủ tướng Cam Bốt Hun Sen, Chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Charles Michel và Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen tại Bruxelles, Bỉ, ngày 14/12/2022. Ảnh: AP - Olivier Matthys

EU xoay trục sang ASEAN để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc

Mỹ tổ chức thượng đỉnh với các nước châu Phi tại Washington cùng thời điểm với Liên Hiệp Châu Âu họp với các nhà lãnh đạo ASEAN ở Bruxelles. Dù Trung Quốc không hề xuất hiện nhưng vẫn là đối tượng bị nhắm đến trong chiến lược của phương Tây thắt chặt quan hệ với những khu vực vẫn bị cho là chịu ảnh hưởng của Bắc Kinh.

Tổng thống Joe Biden thăm nơi xây dựng nhà máy Chip mới của Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan hôm 6/12/2022 tại Phoenix, Arizona. Bên phải là Chủ tịch TSMC Mark Liu, bên trái là Giám đốc điều hành C.C. Wei. Ảnh: Reuters

Phỏng vấn: Đài Loan, Việt Nam và chất bán dẫn

Học hỏi kinh nghiệm các nước, chúng ta thấy rằng cùng một điều kiện nhưng ngành bán dẫn phát triển cao ở Đài Loan, Nam Hàn và Singapore, còn các nước khác ở Đông Nam Á thì chậm hơn.

Một trong những lý do là vì các nước trên, ngay từ đầu đã đầu tư rất mạnh và nghiêm túc vào giáo dục. Điều này, tôi e rằng chính là điểm yếu của Việt Nam! Việt Nam vốn có truyền thống chung với các nước trên, đó là rất coi trọng việc học hành, một thế mạnh không dễ nhiều nước có. Thế nhưng, thật là nghịch lý khi nền giáo dục lại xuống cấp. Giáo dục phải là một chìa khóa chính yếu để vươn lên.

Ảnh minh họa: TK

Nhân vật trong năm 2022: Trùm cuối!

Năm 2022 là một năm hết sức kỳ lạ. Người dân chứng kiến nhiều cuộc bắt bớ hỗn loạn trong nội bộ chính quyền cộng sản mà những lời thuyết minh cho các sự kiện đều hết sức mơ hồ. Trong tất cả vụ việc, điều đáng chú ý nhất là sự ẩn hiện bóng dáng của (những) nhân vật “trùm cuối”…

Giảng viên âm nhạc Nguyễn Năng Tĩnh tại phiên toà ở Nghệ An hôm 15/11/2019. Ông bị kết án 11 năm tù giam. Ảnh: Báo Nghệ An

TNLT Nguyễn Năng Tĩnh được trao Giải thưởng Lê Đình Lượng 2022

Nhà hoạt động xã hội dân sự, tù nhân lương tâm Nguyễn Năng Tĩnh được tổ chức Việt Nam Canh tân Cách mạng Đảng (tức đảng Việt Tân) trao giải thưởng Lê Đình Lượng năm nay với chủ đề “Bảo vệ Chủ quyền trước Nguy cơ Trung Quốc.”

Ông Nguyễn Năng Tĩnh là một giảng viên âm nhạc tại một trường cao đẳng ở tỉnh Nghệ An, bị bắt giam hồi tháng 5/2019 và hiện đang phải thụ án tù 11 năm (với cáo buộc “tuyên truyền cho61gn nhà nước”)…

Cư dân Thượng Hải, Trung Quốc, đổ ra đường hôm 27/11/2022 biểu tình phản đối chính sách “không Covid” của ông Tập Cận Bình. Ảnh: Hector Retamal/AFP via Getty Images

Dân chủ và chuyên chế – thể chế nào tốt hơn?

Cuộc đấu tranh giữa hai thể chế chính trị dân chủ và chuyên chế trên thế giới đang có diễn biến mới, trong đó dân chủ không suy tàn và chuyên chế không thắng thế như lo ngại của những người quan tâm tới thời cuộc. Những cuộc phản kháng mạnh mẽ của người dân Trung Quốc, Iran, Nga cho thấy sự thật đó.

Công an lập hàng rào ngăn chặn người biểu tình ở Bắc Kinh, ngày 27/11/2022. Ảnh: AP - Ng Han Guan

Covid làm dân Trung Quốc tỉnh thức, đẩy Tập Cận Bình ngạo nghễ vào ngõ cụt

Phong trào phản kháng ở Hoa lục là sự kiện tràn ngập các tuần báo kỳ này. Dù đầy kinh nghiệm đàn áp từ nhiều thập niên, đảng (CSTQ) vẫn bị bất ngờ trước sự thức tỉnh của một xã hội đã đến tận cùng chịu đựng zero Covid. Người dân phẫn nộ không còn sợ hãi. Một Tập Cận Bình ngạo mạn trước phương Tây trong thời kỳ đầu đại dịch, nay lâm vào thế bí, rơi vào chiếc bẫy của chính mình.

Dự án đường sắt Cát Linh-Hà Đông vay của Trung Quốc 400 triệu USD năm 2008, đến năm 2016, vay của Trung Quốc tăng lên 669 triệu USD, do bị đội vốn. Ảnh: AFP

Sau Cát Linh-Hà Đông, Hà Nội sẽ lại nhờ Trung Quốc làm đường sắt

Đó là dự án tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, trải dài từ biên giới phía bắc Việt Nam đi qua một trong những cảng biển lớn nhất nước. Dự án này một lần nữa được nhắc đến vào chuyến thăm Bắc Kinh mới đây của Tổng Bí thư đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng. Tin cho biết ông Trọng đã thúc giục việc hoàn thành sớm việc đánh giá dự án đường sắt tiêu chuẩn như một phần trong nỗ lực chung thắt chặt mối hữu nghị Việt Trung.

Sinh viên Đài Loan dán mấy tờ giấy A4 lên tường bày tỏ ủng hộ phong trào biểu tình bên Trung Quốc. Ảnh: FB Nguyễn Trường Sơn

“Lo mà học, đừng quan tâm đến chính trị”

Trong nhiều video quay lại các cuộc biểu tình ở Trung Quốc thì có một đoạn video ngắn khiến tôi chú ý. Hai bạn sinh viên trẻ, một nam một nữ, tham gia biểu tình và được hỏi vì sao họ có mặt ở đó. “Vì đây là nghĩa vụ của tôi,” cả hai đáp.

Đến đây thì tôi nhận ra giới trẻ Trung Quốc đã đi trước các bạn cùng thế hệ ở Việt Nam rất nhiều.

Thậm chí nội dung của các cuộc biểu tình cũng cho thấy sự trưởng thành về mặt chính trị của thế hệ trẻ Trung Quốc.

Công an Trung Quốc phong tỏa con đường mang tên Wulumuqi (tên tiếng Hoa của Urumqi) ở Thượng Hải, nơi người biểu tình tập trung đòi Tập Cận Bình từ chức hôm Chủ nhật 27/11/2022. Ảnh: AP

“Cách mạng giấy trắng,” cuộc phản kháng chưa từng thấy tại Trung Quốc kể từ 1919

Theo Le Monde và Le Figaro, thực ra khó tìm được lời giải cho làn sóng phản kháng chính sách zero Covid. Nếu Bắc Kinh cứ khăng khăng, căng thẳng sẽ tăng lên, còn nếu nhượng bộ và chấm dứt phong tỏa, dịch Covid sẽ lây lan. Mỗi ngày hiện có mấy chục ngàn ca mới, trong khi nhiều người lớn tuổi chưa được chích ngừa, vaccine Trung Quốc lại không hiệu quả nhưng vì sĩ diện, Bắc Kinh không muốn dùng vaccine RNA của phương Tây. Tập Cận Bình phải đối diện với cuộc khủng hoảng dịch tễ, xã hội và chính trị trầm trọng nhất kể từ khi lên cầm quyền, một cuộc khủng hoảng mà ông ta là người trực tiếp chịu trách nhiệm.