Hong Kong biểu tình với chiến thuật mới: Không có lãnh đạo

Cuộc biểu tình phản kháng luật dẫn độ ở Hong Kong sắp bước vào tuần thứ hai. Ảnh: VOA - Iris Tong

Cuộc biểu tình lớn nhất Hong Kong trong hơn hai thập niên để phản đối Dự Luật Dẫn Độ đã có một thay đổi chiến thuật quan trọng so với Phong Trào Dù Vàng năm năm trước đây: Phi tập trung hóa và không có người lãnh đạo.

Chiến thuật này khiến chính quyền gặp lúng túng trong việc đối phó với phong trào vì họ không tìm ra ‘cái đầu’ của phong trào để chặt.

Cuộc biểu tình ở Hong Kong bùng phát từ hôm 2 tháng Sáu, phản đối Dự Luật Dẫn Độ mà người biểu tình cho rằng sẽ dọn đường để chính quyền đại lục có thể xét xử những nhà hoạt động dân chủ của Hong Kong bằng hệ thống tư pháp đầy khiếm khuyết.

Các con số thống kê khác nhau cho thấy có từ vài trăm ngàn cho đến cả triệu người tham gia biểu tình.

Người biểu tình đang chuẩn bị cho một đợt biểu dương lực lượng lớn lần thứ hai dự kiến vào Chủ Nhật, 16 tháng Sáu, trong lúc chính quyền Hong Kong không có dấu hiệu gì cho thấy họ sẽ lùi bước.

Tổ chức thuần thục

Từ Hong Kong, thông tín viên Alice Su của tờ Los Angeles Times mô tả quang cảnh cuộc biểu tình như sau:

Một đám đông người biểu tình đeo mặt nạ chạy thục mạng trên đường, hơi cay đang bao trùm phía sau họ.

Bất thình lình, có tiếng hô phía sau: ‘Ống hít!’

Tất cả mọi người đứng yên. “Ống hít! Ống hít!” họ đồng thanh hô vang.

Trong vòng 20 giây, có hai phụ nữ trẻ chạy lên phía trước, thò tay vào túi lấy các ống hít trợ hô hấp và chuyền lên.

“Được rồi!” người thanh niên ở phía xa la lớn. Những người biểu tình vừa đứng yên lúc nãy quay người và tiếp tục chạy trong khi các đám khói cay lan ra phía sau lưng họ.

Người biểu tình Hong Kong đã xuống đường hôm 12 tháng Sáu như thể là họ đã tập luyện trong nhiều năm.

Bất cứ ai cần mũ bảo hiểm, mặt nạ hay dù sẽ ngước lên trời và hô lớn. Những người xung quanh họ sẽ ngừng lại và chuyền thông điệp này ngay lập tức qua đám đông với tiếng hô đồng thanh và động tác tay hài hòa: vỗ tay vào đầu nếu cần nón bảo hiểm, nắm tay lại đưa lên mắt nếu cần kính bảo vệ, xoay vòng hai cánh tay nếu cần tấm màng bọc để bảo vệ da không tiếp xúc với hơi cay và hạt tiêu.

Vẫn theo Los Angeles Times, 5 năm kể từ ngày Phong Trào Dù Vàng ủng hộ dân chủ bùng phát ở Hong Kong, mà khi đó những nhân vật nổi bật dẫn dắt đám đông chiếm giữ khu trung tâm thành phố bị bắt giữ và bị buộc phải đi lưu vong, thanh niên Hong Kong đã phi tập trung hóa các cuộc biểu tình của họ. Họ tự tổ chức rất hoàn hảo mặc dù không có ai phụ trách.

Kinh nghiệm ‘diễn tập’

“Đây là một mô hình mới của các cuộc biểu tình ở Hong Kong,” anh Baggio Leung, 32 tuổi, người tập hợp của Youngspiration, một nhóm hoạt động chính trị địa phương được thành lập sau Phong Trào Dù Vàng, nói với Los Angeles Times.

Phong Trào Dù Vàng, diễn ra vào cuối năm 2014 để đòi được quyền phổ thông đầu phiếu trong việc bầu người lãnh đạo đặc khu, cuối cùng đã thất bại khi không đạt được nhượng bộ nào từ phía chính quyền. Khi đó những người biểu tình đã áp dụng chiến thuật là ‘chiếm giữ’ (sit-in). Họ đã chiếm giữ những khu trung tâm Hong Kong như Đồng La Loan, Vượng Giác và Kim Chung trong hơn hai tháng.

Lần này, người biểu tình Hong Kong cố tình để cho không có người lãnh đạo, anh Leung nói.

“Nhìn nó có vẻ tổ chức tốt và có kỷ luật như thế, nhưng tôi có thể chắc rằng chúng ta không thể tìm thấy có ai quản lý tất cả mọi thứ,” anh Leung nói và cho biết các hoạt động hậu cần của người biểu tình – vận chuyển đồ dùng, dựng trạm cứu thương và liên lạc nhanh trong đám đông – đều là có sẵn sau những năm ‘diễn tập’ vừa qua.

“Nó giống như một cỗ máy hay trí tuệ nhân tạo tự học hỏi và tự hoạt động dựa trên kinh nghiệm vậy,” anh Leung giải thích.

Nhiều nhóm đang tham dự vào làn sóng biểu tình của quần chúng. Các công đoàn, các hội sinh viên, các tổ chức tôn giáo, các nhóm hoạt động dân chủ như Demosisto đều kêu gọi các thành viên tham gia vào cuộc biểu tình.

Vào sáng thứ Sáu ngày 14 tháng Sáu, các thành viên nhóm Demosisto tràn ngập tại một nhà ga metro vào giờ cao điểm. Bảy người trong số họ quỳ trên mặt đất kêu gọi các nhân viên văn phòng đi ngang qua tham dự vào một cuộc tập họp chống lại Dự Luật Dẫn Độ được lên kế hoạch vào Chủ nhật tuần này.

Nhưng Demosisto chỉ là một trong nhiều nhóm tham gia biểu tình. Và không có nhóm nào trong số này đứng ra giành quyền lãnh đạo.

“Chúng tôi chỉ là những người tham dự. Phong trào hoàn toàn tự trị và không có lãnh đạo,” anh Nathan Law, 25 tuổi, chủ tịch sáng lập của Demosisto, cho biết.

Thảo luận trên mạng

Theo Los Angeles Times dẫn lời anh Law, đa số những người biểu tình không tham gia với tư cách là thành viên của bất kỳ tổ chức nào, nhưng họ biết thông tin về các hoạt động thông qua các nền tảng mạng xã hội.

“Mọi người nhận thông tin từ các mạng xã hội, các diễn đàn trực tuyến và các kênh trò chuyện và họ tự quyết định mình sẽ làm gì,” anh Law nói thêm. “Mọi người bỏ phiếu trên mạng Internet.”

Một diễn đàn trực tuyến thu hút đông đảo người tham gia là LIHKG, phiên bản Reddit của người Hong Kong nơi những người dùng ẩn danh đưa lên những ý tưởng sáng tạo về biểu tình: Chặn các trạm xe điện ngầm, tập họp lại thắp nến hay ‘dã ngoại’, thực hiện các trò nhại chống lại Luật Dẫn Độ trong đó đề cao các giá trị bảo thủ để lôi kéo người lớn tuổi tham gia.

“Mọi người sẽ bàn bạc họ ủng hộ hay chống đối các ý tưởng đó,” anh Law nói. Nếu có ý tưởng nào đó được ủng hộ nhiều nhất thì mọi người sẽ hành động.

“Người A sẽ đưa ra ý tưởng nào đó trên diễn đàn, trong khi người B nói ý khác. Ngày hôm nay nhiều người ủng hộ ý người A, nên chúng tôi làm theo,” anh Philip Leung, một sinh viên tích cực tham gia vào diễn đàn LIHKG và các diễn đàn mạng xã hội khác, cho biết.

Việc không biết người A, người B là ai cũng không có hề gì, anh nói thêm.

“Chúng tôi bày tỏ những ý tưởng tự do thay vì tôn sùng một người nào đó,” anh Leung nói và cho biết trọng tâm duy nhất kết nối tất cả những người biểu tình với nhau là sự phản đối của họ đối với Dự Luật Dẫn Độ

“Chúng tôi không có bất kỳ ai hoặc bất kỳ tổ chức nào bảo chúng tôi phải làm gì.”

Sự trấn áp của cảnh sát đã đẩy những nhà hoạt động trẻ tuổi phi tập trung hóa hơn nữa. Họ chia nhỏ những nhóm trao đổi khổng lồ trên Telegram thành những nhóm nhỏ hơn. Giới trẻ Hong Kong đã huy động trên hàng chục trang Instagram, các nhóm trò chuyện và các nhóm bạn theo kiểu cũ nhưng lôi kéo thêm người tham gia.

Các bà mẹ xuống đường

Có dấu hiệu cho thấy người lớn tuổi cũng bắt đầu tham gia. Hôm 13 tháng Sáu, hơn 44.000 người mẹ Hong Kong đã ký một thư ngỏ gay gắt gửi đến Trưởng Đặc Khu là bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga  (Carrie Lam, BBT) sau khi bà Lâm phát biểu trên truyền hình rằng lắng nghe người biểu tình chẳng khác nào một người mẹ ‘nuông chiều’ đứa con hư đốn.

“Chúng tôi là những người mẹ ở Hong Kong, và chúng tôi chắc chắn không sử dụng hơi cay, đạn cao su gây sát thương đối với con cái chúng tôi và chúng tôi không thể nào đứng trơ ra nếu chúng tôi nhìn thấy các cô cậu thanh niên mặt đầy máu sau khi bị đánh bằng dùi cui cảnh sát,” lá thư ngỏ viết.

Hàng trăm bà mẹ giận dữ đã tập họp ở một công viên hôm 14 tháng Sáu trong ‘cuộc tập họp của các bà mẹ’ chống lại Dự Luật Dẫn Độ và bạo lực của cảnh sát. Họ giương cao biểu ngữ ghi: “Đừng bắn vào con chúng tôi.”

“Bạo lực thật sự đến từ nỗ lực cố ý và kiên quyết của chính quyền Hong Kong muốn trở thành kẻ thù của nhân dân,” Susanne Choi, một trong những người tổ chức cuộc biểu tình, nói. “Chúng tôi tập họp ở đây để gửi một tín hiệu đến với những bạn trẻ rằng họ không đơn độc. Chúng tôi sẽ đứng phía sau họ.”

“Quý vị phụ nữ, hãy xuống đường,” một trong những diễn giả nói. “Hãy xem cảnh sát đánh đập phụ nữ như thế nào. Hãy xuống đường vào Chủ nhật! Hãy xuống đường vào Thứ Hai! Hãy xuống đường vào Thứ Ba! Hãy xuống đường mỗi ngày!”

Nguy cơ bạo lực

Phong trào phi tập trung hóa sẽ khó để kiểm soát hơn đối với chính quyền. Cảnh sát có thể bắt giữ cá nhân nhưng không có ai chủ chốt để mà bắt.

Kể từ khi cuộc biểu tình bùng phát, cảnh sát đã bắt giữ 34 người, trong đó có bốn người biểu tình được bắt đi từ bệnh viện với cáo buộc gây bạo loạn và một điều hành viên một nhóm “chat” trên Telegram từ nhà riêng của anh này.

Tuy nhiên việc thiếu kiểm soát cũng có thể gây nguy hiểm, anh Leung nói. Vào cuối ngày 12 tháng Sáu, với căng thẳng dâng cao và hơn một ngàn thanh niên biểu tình vẫn còn ở trên đường dựng rào cản dã chiến chặn cảnh sát chống bạo động, anh Leung lo lắng không có cách nào để giảm căng thẳng.

“Nếu cảnh sát nổ súng, tất cả mọi người sẽ chết. Họ không có vũ khí trong tay,” Leung nói. Nếu có người lãnh đạo, họ có thể bước ra và kêu gọi rút lui trong trường hợp cảnh sát đem súng đạn thật đến, ông nói – một hình ảnh làm người biểu tình nhớ đến Quảng Trường Thiên An Môn.

“Nếu tôi có một vị trí nào đó, tôi có thể kêu gọi họ về nhà,” anh Leung nói. “Nhưng tôi không phải là người kêu gọi họ xuống đường nên họ có thể chọn không nghe lời tôi. Tôi là ai mà quyết định được chứ?”

Nguồn: VOA

 

BÀI MỚI

Ông Châu Văn Khảm tại phiên tòa bỏ túi ở TP.HCM hôm 11/11/2019.

Cộng Đồng Úc thông báo chiến dịch vận động tự do cho ông Châu Văn Khảm

Chiến dịch sẽ khởi đầu bằng cuộc biểu tình trước tiền đình Quốc Hội, họp báo và vận động các văn phòng dân biểu, thượng nghị sĩ trong cùng ngày 25 tháng Mười Một. Thông báo cũng yêu cầu chính phủ can thiệp, áp lực nhà cầm quyền CSVN trả tự do cho ông Văn Khảm và 2 nhà đấu tranh Nguyễn Văn Viễn và Trần Văn Quyền trong cùng vụ án gọi là “khủng bố” nói trên.

Thầy giáo Nguyễn Năng Tĩnh bị nhà cầm quyền trù dập với án 11 năm tù hôm 15/11/2019. Ảnh: FB Nguyễn Hoàng-Thanh Tâm / viettan.org editedThầy giáo Nguyễn Năng Tĩnh bị nhà cầm quyền trù dập với án 11 năm tù hôm 15/11/2019. Ảnh: FB Nguyễn Hoàng-Thanh Tâm.

Thầy Tĩnh yêu nước – Thầy Tĩnh vô tội

Bài hát “Trả lại đây cho nhân dân tôi” mà ông dạy học cho các cháu các xứ đạo chắc sẽ vẫn còn vang vọng mãi trong đời các em. Rõ ràng đòi hỏi sự công bằng, đòi quyền sống, quyền làm người là một công việc liên tục, khó khăn và lâu dài, đi theo mãi suốt cuộc đời chúng ta cho dù sống ở đâu và làm gì, trong bất cứ chế độ nào.

Thầy giáo Nguyễn Đăng Tĩnh tuyên bố trước tòa hôm 15/11/2019. Ảnh: FB Việt Tân

Lời nói sau cùng của Thầy giáo Nguyễn Năng Tĩnh tại tòa án Nghệ An

Luật Sư Trịnh Vĩnh Phúc, người bào chữa cho Thầy giáo Nguyễn Năng Tĩnh đã ghi lại những lời nói sau cùng của thầy trước tòa: Tôi khát khao một đất nước tự do, dân chủ. Tôi lo lắng cho vận mệnh đất nước và dân tộc; lo lắng cho môi trường sống của nhân dân bị đầu độc. Tôi không thể vô cảm và cam tâm trước nguy cơ mất chủ quyền quốc gia, trước mối đe doạ xâm lăng của Trung Quốc… Dù mức án có cao đến đâu, 10 năm, 20 năm, kể cả tử hình, tôi cũng không thay đổi chính kiến…

Thầy giáo Nguyễn Năng Tĩnh (thứ ba từ phải sang) vừa bị kết án 11 năm tù vì cáo buộc "tuyên truyền chống nhà nước" trong phiên xử nửa ngày 15/11/2019 tại Nghệ An.

Thầy giáo Nguyễn Năng Tĩnh bị tuyên án 11 năm tù và 5 năm quản chế

Ngay sau phiên toà, thân nhân của thầy Tĩnh cho biết, thầy Tĩnh đã tuyên bố trước Hội Đồng Xét Xử xét rằng “đây là một phiên toà bất công và lố bịch.” Chị Tịnh, vợ của thầy Tĩnh đã nói với cơ quan truyền thông rằng “chồng tôi vô tội”. Còn bố của thầy Tĩnh thì nhận định: “phiên toà này là một trò hề. Bản án được viết sẵn, luật sư không có quyền bào chữa, dù quan toà không đưa ra được gì làm chứng cứ nên tội.”