Nhiệm vụ bất khả thi của Carrie Lam

Người dân Hong Kong biểu tình chống Dự Luật Dẫn Độ về Trung Hoa đại lục và đòi Đặc Khu Trưởng Hong Kong Carrie Lam từ chức Ảnh: AP
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Lịch sử là một hành trình của ý thức Tự Do 

– Hegel

Những cuộc biểu tình kéo dài suốt 7 ngày qua với lượng người tham gia chưa từng có kể từ Hong Kong được trao trả về Trung Quốc đại lục vào năm 1997 đã không hề giảm nhiệt ngay cả khi bà Carrie Lam (Lâm Trịnh Nguyệt Nga) – trưởng đặc khu hành chính Hong Kong đã phải tuyên bố hoãn vô thời hạn việc thông qua Dự Luật Dẫn Độ với Bắc Kinh. Cơn giận dữ của người dân Hong Kong đang biến thành cơn địa chấn chính trị ngay giữa trái tim của Châu Á. Hai triệu người đã xuống đường vào đêm qua, 16 tháng Sáu, 2019, tỏ rõ sức mạnh “đám đông” của “những kẻ không quyền lực” và văn hóa dân chủ thấm đẫm vào xương tủy của người Hong Kong. Thông điệp của người dân đưa ra không khoan nhượng “Carrie Lam – hãy từ chức.

Chính quyền đặc khu Hong Kong đang đứng trước một thảm họa: Bị phế truất bởi Nhân Dân. Nếu điều này xảy ra, đây không chỉ là sự sỉ nhục của chính quyền đặc khu lâm thời mà là nỗi sỉ nhục và thất bại lớn nhất của Trung Quốc. Đây cũng chính là con domino đầu tiên đổ xuống trong hệ thống quyền lực mà Bắc Kinh đã cố công đắp bồi, theo đuổi tham vọng trỗi dậy suốt 4 thập kỷ qua.

Sự sụp đổ của Carrie Lam sẽ dẫn thẳng tới sự sụp đổ của người bảo trợ của bà: Tập Cận Bình. Đó là viễn tượng hoàn toàn không hề phóng đại. Những nhà lập pháp thân Bắc Kinh ở Hong Kong đã phạm vào lỗi sơ đẳng của chính trị học và những “định luật” về tâm lý xã hội học mà Gustave Le Bon đã chỉ ra trong những tác phẩm kinh điển của mình. 124 năm sau khi Gustave Le Bon viết “La psychologie des foules – Tâm lý học đám đông, 1895”, “đám đông” đã “tiến hóa” với những quy luật riêng.

Điều có thể thấy, những thanh niên Hong Kong quay trở lại nơi đã diễn ra biểu tình vào lúc 2 giờ sáng để dọn rác, nhường đường cho xe cứu thương, tổ chức tuần hành hòa bình, rất có tổ chức và đoàn kết, hợp tác giữa các nhóm ăn khớp dù không có các lãnh đạo biểu tình như hồi năm 2014. Đó là “đám đông” đầy tri thức, mạnh mẽ, kỷ luật, kiên định. “Đám đông” đó mang một sức mạnh hủy diệt những thế lực đang muốn phủ bóng đen xuống mảnh đất Hong Kong nhưng mang tính xây dựng rất cao. Sức mạnh này là sức mạnh bất khả cưỡng và sự tồn tại của chính quyền thân Bắc Kinh ở Hong Kong đang bị đếm ngược.

Cuộc biểu tình có qui mô và tính chất sử thi của người dân Hong Kong trong những ngày qua không những trở thành biểu tượng của văn hóa chính trị dân chủ mà sẽ trở thành hình mẫu cho bất cứ cuộc đấu tranh bất bạo động nào trên thế giới. Một khía cạnh quan trọng của cuộc biểu tình này là những giá trị Tự Do hiến định được bảo vệ bằng “vũ khí” và văn hóa Dân Chủ. Xã hội Hong Kong trước khi có Dân Chủ, đã có đầy đủ những giá trị Tự Do hiến định nhiều thập kỷ qua.

Điều đó đảm bảo cho Hong Kong có một nền chính trị minh bạch, một chính phủ hiệu năng và sự phồn thịnh, văn minh bậc nhất thế giới trước khi được Anh trao trả về Trung Quốc đại lục. Khi “trở về đất mẹ”, nền chính trị ở hòn đảo này đã dần bị tha hóa. Sự can thiệp của Bắc Kinh vào cuộc bầu cử 2014 ở Hong Kong với rất nhiều khuất tất là nỗ lực tiếm quyền chính thức thông qua những phương thức “dân chủ giả cầy”, “chia rẽ để cai trị”,… nhằm thâu tóm quyền lực.

Những phân tích của Fareed Zakaria trong tác phẩm xuất sắc của mình “Future of Freedom – Tương lai của Tự Do, 2007” đã cảnh báo rằng những phương thức và hấp lực “dân chủ” có thể giết chết những giá trị Tự Do hoàn toàn đúng. Điều đó đã và đang diễn ra ngày một phổ biến ở các quốc gia có nền dân chủ non trẻ, những quốc gia đã và vẫn bị ảnh hưởng của thứ chủ nghĩa cộng sản quái đản như ở Nga, Trung Quốc, Việt Nam, các nước Trung Á thuộc Liên Xô cũ, các quốc gia Ả Rập, Syria… nơi mà những cuộc bầu cử luôn có số phiếu bầu tối đa 99,99% dành cho các vị “minh quân”. Ở đó, Tự Do đã bị giết chết, bị thủ tiêu và bôi nhọ bởi những thế lực nhà nước độc ác, vị kỷ khoác áo Dân Chủ.

Bắc Kinh khi nhận lại một Hong Kong hoa lệ bậc nhất từ “đế quốc Anh” sau “thế kỷ tủi nhục” đã “phát tài” to. Một “big China” gồm cả những phần nhượng địa cũ từ bọn “đế quốc sài lang” đã giúp cho Trung Quốc chỉ hai thập kỷ sau đó trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới. Nhưng có vẻ như nguồn lợi to lớn mà những “con ngỗng đẻ trứng vàng” này không đủ để thỏa mãn những ông chủ Trung Nam Hải. Đơn giản vì mục tiêu tối thượng của lòng khao khát quyền lực là quyền lực to lớn hơn.

Cơn đói khát quyền lực của Bắc Kinh đang khiến cho họ cầm dao để mổ phanh bụng “con ngỗng đẻ trứng vàng” Hong Kong bằng cách tước đoạt những giá trị Tự Do của người dân ở đây. Điều đó xem ra là một quyết định chẳng khôn ngoan gì. Sẽ không có thêm quả trứng vàng nào được tìm thấy và sẽ không còn con ngỗng nào cả.

Carrie Lam (Lâm Trịnh Nguyệt Nga) đang có “nhiệm vụ bất khả thi” khi phải đối mặt với cơn giận dữ của “đám đông” 2 triệu người. Một cộng đồng đã sống đủ lâu dưới ánh sáng văn minh và có nhận thức đầy đủ về nhân phẩm và quyền làm người của mình, sẽ không bao giờ cúi đầu quay trở lại hang tối.

Một xã hội văn minh, có những kết cấu vững chắc của giá trị Tự Do hiến định, được bảo vệ bằng “lớp vỏ” văn hóa Dân Chủ như Hong Kong sẽ không phải là một thứ “tiện nghi chính trị” theo ý muốn của Bắc Kinh. Cái giá cho sự coi thường ý chí, nguyên vọng của người dân ở Hong Kong hay Đài Loan, Macau, Tân Cương sẽ rất đắt cho nhà cầm quyền. Và, những gì đang diễn ra ở Hong Kong cho thấy một sức mạnh thực sự của “đám đông quyền lực” có tên Nhân Dân.

17/6/2019

Tân Phong

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

TBT Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại buổi họp báo sau lễ bế mạc đại hội 13 của ĐCSVN tại Hà Nội ngày 1/2/2021. Ảnh: Manan Vatsyayana/ AFP

Ông Trọng để lại ĐCSVN ở thế chín muồi cho sự cai trị độc tài

Lãnh đạo đảng từ năm 2011, ông Trọng đã cố gắng làm sống lại một thế chế, đang sa lầy trong các cuộc tranh đoạt cá nhân, tìm kiếm lợi ích và tiến thân trong giai đoạn đầu những năm 2010.

Tham nhũng tràn lan đến mức công chúng không còn ‘tâm phục, khẩu phục.” Tư tưởng và đạo đức đã đã không còn được xem trọng. Các phong trào dân chủ đe dọa sự độc quyền về quyền lực của đảng. Khu vực tư nhân không chỉ giàu có mà còn mong muốn có nhiều quyền lực chính trị hơn.

Nhưng cái thể chế mà ông Trọng nỗ lực chữa trị đã được để lại với hiện trạng như thế nào?

Ảnh minh họa - Công nhân làm việc tại Xí nghiệp may Hà Quảng, Quảng Bình (trang mạng Nhiếp ảnh và Đời sống)

Reuters: Mỹ hoãn quyết định nhạy cảm về ‘nền kinh tế thị trường’ của Việt Nam đến tháng 8

Bộ Thương mại Mỹ cho biết hôm thứ Tư rằng họ đã trì hoãn một quyết định khó khăn về việc có nên nâng cấp tình trạng kinh tế thị trường của Việt Nam thêm khoảng một tuần cho đến đầu tháng 8, với lý do “lỗi phần mềm CrowdStrike.”

Một quyết định về việc nâng cấp mà Hà Nội đã tìm kiếm từ lâu đã đến hạn vào thứ Sáu 26/7. Việc nâng cấp này bị các nhà sản xuất thép Mỹ, tôm vùng Vịnh và nông dân mật ong phản đối, nhưng được hỗ trợ bởi các nhà bán lẻ và một số nhóm kinh doanh khác.

Việc nâng cấp trên sẽ làm giảm các khoản thuế chống bán phá giá đối với [hàng] nhập khẩu Việt Nam do tình trạng hiện tại của Việt Nam đang được Mỹ coi là nền kinh tế phi thị trường.

Chủ tịch nước Tô Lâm đón tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Hà Nội ngày 20/6/2024. Ảnh: Reuters

Sau quốc tang là điều gì cho Tô Lâm?

Là một quốc gia ảnh hưởng của Nho giáo, vấn đề tang chế của bậc đế vương luôn thu hút sự quan tâm của “bàn dân thiên hạ.” Việc ai chủ trì lễ tang, ai đọc điếu văn sẽ là một dấu hiệu cực kỳ quan trọng chuyển tải thông điệp về việc người kế nhiệm.

Câu chuyện phe phái tranh giành quyền lực đã được bàn tán nhiều năm, lại tiếp tục được hâm nóng ngay từ bây giờ, khi người quan trọng nhất đang nằm trong nhà tang lễ và các thủ tục cho chuẩn bị một lễ quốc tang đang được tiến hành.

Trong những ngày này, người dân dán mắt vào từng động thái xoay quanh đám tang để “dò đoán” thái độ của từng nhân vật cấp cao.

Tô Lâm sẽ lên tổng bí thư?

Theo quy định thì ông Tô Lâm đương nhiên sẽ là trưởng ban lễ tang, thế nhưng điều đáng lưu ý là trưởng ban tổ chức lễ tang lại là ông Lương Cường – Thường trực Ban Bí thư.

Đây là một chỉ dấu cho thấy phe quân đội đang tìm cách cân bằng lại tương quan quyền lực đối với ông Tô Lâm. Và như thế, cuộc quyết đấu quyền lực giữa phe quân đội và phe công an đang bắt đầu. Phe nào giành ưu thế hay là sẽ thoả hiệp thì chúng ta phải tiếp tục chờ đợi ở Hội nghị Trung ương 10 sắp tới.