Tối hôm qua, ngày 2/3, tôi đã xem bộ phim tài liệu The General: Vietnam in the Age of To Lam của Laura Brickman được trình chiếu tại Forum des images (Paris).
Đó không chỉ là một bộ phim. Đó là một trải nghiệm ám ảnh — một trải nghiệm khiến tôi đối diện lại với ký ức về Việt Nam.
Chưa bao giờ tôi nghĩ mình lại xúc động với thể loại phim tài liệu, cho đến khi xem bộ phim tài liệu “The General” của nữ đạo diễn Laura Brickman (Mỹ), đã làm cho tôi thay đổi suy nghĩ của mình. Tôi thật sự đã rất xúc động, thậm chí, cho đến khi được mời phát biểu về bộ phim ngay sau đó, tôi vẫn còn nghẹn giọng.
Phim bắt đầu bằng một cảnh tượng sống động xảy ra vào ban ngày, trên đường phố Việt Nam. Một người dùng điện thoại tường thuật lại một sự kiện đang xảy ra thì bị hành hung từ phía sau. Hình ảnh vụt tắt ngay lúc đó, người xem có thể hiểu được rằng người này gặp nguy hiểm. Cũng từ đó, bộ phim dẫn người xem đến một nhân vật có tên Tô Lâm, đi từ cuộc đời của ông khi còn là thanh thiếu niên đến khi trở thành nhân vật quyền lực nhất của nền công an trị.
Ba tổ chức cộng đồng người Việt ở vùng thủ đô Washington DC sẽ chiếu phim tài liệu “The General: Vietnam in The Age of To Lam” vào lúc 2 giờ chiều Thứ Bảy, 10 Tháng Giêng, tại Mason District Community Center, 6507 Columbia Pike, Annandale, VA 22003.
Trailer giới thiệu phim mở đầu bằng tố cáo ông Tô Lâm, khi còn là bộ trưởng Bộ Công An Việt Nam, là người chủ mưu vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh ở Đức năm 2017.
Khái niệm “Công an trị” vào lúc này theo Luật sư Đặng Đình Mạnh mới thật sự chính xác, vì không chỉ nhân dân, mà chính đảng Cộng sản cũng đang là con tin bị chính lực lượng công an dọa nạt, thao túng dưới danh nghĩa bảo vệ an ninh.
Ông viết trên Facebook hôm 21/8: “Liệu cộng sản Việt Nam có mưu đồ gì đối với tôi trong thời gian tới? Họ có thể qua Mỹ để bắt cóc tôi giống như những trường hợp Trịnh Xuân Thanh tại Đức hay Thái Văn Đường, Trương Duy Nhất tại Thái Lan?”
Berlin cảnh giác cao độ về khả năng mật vụ Việt Nam bắt cóc bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Tiến bộ Quốc tế – AIC, ngay trên lãnh thổ Đức. Nữ doanh nhân 56 tuổi bị truy nã trong ba vụ án hình sự liên quan đến đấu thầu, hối lộ. Theo nhiều cơ quan truyền thông Slovakia và Đức, bà Nhàn đã ở Đức “được vài tháng.”
Chiến dịch do 10 tổ chức vận động nhân quyền quốc tế phát động kêu gọi các chính phủ phương Tây áp dụng Đạo Luật Magnitsky Toàn Cầu để chế tài hai ủy viên Bộ Chính Trị của đảng Cộng Sản, trong đó có Bộ Trưởng Công An Tô Lâm.
Các tổ chức, gồm Phóng Viên Không Biên Giới (RSF), Article 19, Việt Tân và Hội Anh Em Dân Chủ, thúc giục Liên Minh Châu Âu, Quốc Hội Mỹ, Anh và Canada áp dụng các chế tài chống lại ông Lâm và Chánh An Tòa Án Nhân Dân Tối Cao Nguyễn Hoà Bình, mà họ cho là đã “vi phạm nhân quyền nghiêm trọng trong nhiều năm qua.”
Vụ cướp máy bay để bắt người của Tổng Thống Alexander Lukashenko, buộc nạn nhân “thú tội” trên truyền hình ở Belarus hôm nay gợi chúng ta nhớ lại trường hợp ông Trịnh Xuân Thanh, một quan chức Việt Nam, bị ông đảng trưởng đảng Cộng Sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng sai mật vụ sang Đức bắt cóc đưa về nước xử tội. Tại Hà Nội, ông Thanh cũng lên truyền hình thú tội, xin lỗi ông Trọng và xin được khoan hồng.
Chỗ khác nhau giữa hai trường hợp nằm ở chỗ Trịnh Xuân Thanh là một tên tội phạm tham nhũng trốn tránh sự trừng phạt, trong khi ký giả Roman Protasevich là một nhà đấu tranh chống độc tài. Không thể đánh đồng hai nhân vật có phẩm giá và lý tưởng trái ngược nhau.
Sự tiết lộ của ông Xô còn là bằng chứng mà phía chính quyền Đức cũng như bên Cộng Hòa Slovakia có lý do để yêu cầu phía Việt Nam cho họ biết, vì sao lại tuyên dương 12 công an gọi là có công trong vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh. Nếu đã khen thưởng tức thừa nhận công an Việt Nam có xâm nhập quốc gia khác và nhúng tay vào một vụ bắt cóc, chuyện mà lâu nay CSVN luôn luôn phủ nhận. Sự mâu thuẫn khó giải thích ấy khiến bộ mặt Hà Nội trở nên khó coi hơn bao giờ hết trước quốc tế.
Nếu như năm 2017 vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh đã làm xôn xao dư luận thì năm 2018 với chuỗi phiên tòa xét xử vụ án Nguyễn Hải Long tại Berlin cũng tạo sự quan tâm của dư luận không kém.
Kẻ hoàn toàn không bao giờ muốn trao trả Trịnh Xuân Thanh cho phía CHLB Đức là Tô Lâm… Khi mà Trọng quyết trả lại Thanh cho nước Đức để đổi lấy bình thường hoá quan hệ ngoại giao, thì Tô Lâm với bản chất thâm độc, nham hiểm và tàn nhẫn của mình, y sẽ phải hành động để điều đó không xảy ra.
