Chiều Chủ nhật 7 tháng 12, từ 16:00 đến 18:00, cộng đồng người Việt Nam và Miến Điện tại Oslo đã cùng quy tụ trước tòa nhà Quốc hội Na Uy để tổ chức lễ kỷ niệm 77 năm Ngày Quốc tế Nhân quyền, với chủ đề “Đồng hành cùng các tù nhân lương tâm.”
Một nền pháp quyền khỏe mạnh không chỉ đo bằng số lượng án phạt, mà bằng khả năng bảo vệ người yếu thế trước sự lạm dụng quyền lực. Khi quan chức sai phạm được tha sớm trong lặng lẽ, còn người dân phản biện bị tăng án trong ồn ào, người ta không thể không đặt câu hỏi: Phải chăng sự nhân đạo đang được dành chọn lọc, và sự nghiêm khắc lại chỉ áp dụng cho những người không có quyền lực?
Vụ việc một em học trò mới lớp 7 hành hung cô giáo thiệt là ngoài sự tưởng tượng của tôi. Càng kinh ngạc hơn khi cả lớp không em nào can thiệp!
Vụ việc trên làm tôi nhớ đến một video clip nổi tiếng từ khóa học “Justice: What’s The Right Thing To Do?” (Công lý: Làm điều đúng đắn là gì?) của Giáo sư Michael Sandel tại Đại học Harvard.
Ngày 27/9/2025, tại Tòa án Đà Nẵng, một phiên tòa sơ thẩm đã diễn ra không khác gì một vở kịch bi hài – nơi công lý bị bóp méo, sự thật bị chối bỏ, và một người vô tội bị đẩy sâu hơn vào vòng xoáy oan nghiệt.
Phiên tòa ngày 27/9 tại Đà Nẵng không chỉ là một phiên xử Trịnh Bá Phương – người dân oan Dương Nội (Hà Nội) kiên định đấu tranh vì công lý, vì quyền lợi đất đai của gia đình – mà còn là một minh chứng sống động cho sự tùy tiện và phản dân chủ của chế độ Cộng Sản Việt Nam.
Sự việc này làm dấy lên làn sóng tranh luận gay gắt trong dư luận. Nhiều người cho rằng đây là minh chứng rõ ràng cho việc công lý có thể bị mua chuộc bằng tiền, khi một người gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế và lòng tin của công chúng lại có thể thoát án tù chỉ bằng khả năng tài chính.
Cách đây chưa lâu, chính chúng tôi bị nghe “dạy dỗ” là phải dùng đại từ nhân xưng “ông” cho một tội phạm vốn trước đây là quan chức chứ không được dùng “sẵng” chỉ mỗi tên riêng.
Giờ thì nhìn vào người thầy, lấy công làm lời, bị xử 7 năm tù vì tham ô có 10,7 triệu đồng. Tôi tự hỏi, tại sao thầy không “khắc phục hậu quả” để hưởng khoan hồng nhỉ?
Vụ án Trịnh Văn Quyết và Tập đoàn FLC không chỉ đơn thuần là một phiên tòa xét xử tội phạm tài chính có quy mô lớn. Nó là một phép thử quan trọng để hệ thống pháp luật và chính trị Việt Nam chứng minh cam kết của mình đối với cuộc chiến chống tội phạm kinh tế và tham nhũng, đặc biệt khi đối tượng là những ông chủ bất động sản đầy quyền lực trong nền kinh tế Việt Nam.
Bản án phúc thẩm của ông Trịnh Văn Quyết [Chủ tịch Tập đoàn FLC] đã vô tình công khai một sự thật phũ phàng: Đồng tiền có thể mua được công lý, sự khoan hồng, giảm án, thậm chí là tự do. Điều này làm suy giảm niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp, nơi mà lẽ ra công lý phải được thực thi một cách bình đẳng và không bị ảnh hưởng bởi tiền bạc hay quyền lực.
Trong 425 hành vi tội phạm liệt kê trong Bộ Luật Hình sự 2015, chỉ có tội danh chống nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, không có điều nào xác định tội danh chống đảng cộng sản cầm quyền. Truy tố người tù Trịnh Bá Phương vì tàng trữ tờ giấy có dòng chữ “Đả đảo đảng Cộng sản Việt Nam vi phạm nhân quyền” là áp đặt bất công, là bịa đặt vu khống, là vi phạm pháp luật.
… Tôi hy vọng và mong rằng các lãnh đạo của huyện Trà Ôn và tỉnh Vĩnh Long, trong đó có lãnh đạo Cơ quan Tố tụng tỉnh Vĩnh Long sẽ xem xét cẩn trọng, khách quan và nhanh chóng đưa ra quyết định về vụ án theo đúng pháp luật để vong linh cháu Trân và người cha đáng thương được siêu thoát, để nỗi đau của những người thân ở lại phần nào được nhẹ lòng – dù điều đó có thể sẽ không thể thực hiện được vì mất mát này quá lớn.
Lễ trao Giải thưởng Nhân quyền Lê Đình Lượng 2024 đã được tổ chức vào ngày 14 tháng 12, 2024 tại Nhà hát Maja Prentice, ở Toronto, Canada.
Ban Giám khảo cho biết đã bình chọn người được trao Giải Nhân Quyền Lê Đình Lượng 2024 là Thầy Truyền đạo Y Krec Bya, người sắc tộc Ê Đê, thuộc Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên, vì đã không ngừng tranh đấu hơn 20 năm qua cho quyền tự do tôn giáo và đòi công lý, công bằng cho đồng bào sắc tộc ở Tây Nguyên.
