Tập Cận Bình

Giá trị của sự đa dạng văn hóa và quyền được giữ gìn bản sắc dân tộc ở Nội Mông đang bị tấn công thô bạo bởi chính quyền Trung Quốc. Ảnh minh họa: Pedro Pardo/ AFP via Getty Images

Trung Quốc và chiến dịch diệt chủng văn hóa của hậu duệ Thành Cát Tư Hãn

Sau Đệ nhị Thế chiến, phần phía Nam của Mông Cổ bị sáp nhập vào Trung Quốc, trở thành Khu Tự trị Nội Mông (phần phía Bắc vẫn thuộc về nước Mông Cổ). Kể từ đó, đảng Cộng Sản Trung Quốc dần bào mòn văn hóa và bản sắc độc lập của cộng đồng người Mông Cổ thiểu số ở Nội Mông. Đầu tiên, đó là việc khuyến khích người Hán di cư đến Nội Mông. Kết quả, người Hán hiện đông gấp gần sáu lần người Mông Cổ bản địa.

Cả Tập Cận Bình lẫn Tô Lâm ráo riết củng cố quyền lực cá nhân và phe nhóm

Hội nghị bên ta – Hội nghị bên Tàu

Mấy bữa nay, trên mạng xã hội đã lan rộng thông tin là ông Phan Văn Giang – đại tướng, phó bí thư Quân ủy Trung ương, bộ trưởng Quốc phòng, đang “ngấp nghé” thay ông Tô Lâm làm tổng bí thư. Cái người nào tung ra thông tin này không biết, nhưng ông Tô Lâm không dễ gì chịu mất chức trong lúc này. Chưa kể các nhân vật từ công an cho đến sinh ở Hưng Yên lại đang đà lên ở chính trường Việt Nam.

Thượng tướng Hà Vệ Đông, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc bị thanh trừng. Ảnh: CNN

Tại sao Tập Cận Bình thanh trừng hai tướng lãnh thân cận

Ngày 17 tháng 10 năm 2025, Bộ Quốc phòng Trung Quốc (PLA) công bố một thông báo gây chấn động: Hai trong số những tướng lãnh quyền lực nhất của chế độ này – Hà Vệ Đông, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương và Miêu Hoa, Chính ủy Quân đội – bị khai trừ khỏi đảng Cộng sản Trung Quốc vì “vi phạm kỷ luật và đang bị điều tra.”

Thượng tướng Hà Vệ Đông, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, là nhân vật cao cấp của quân đội Trung Quốc bị khai trừ. Ảnh: Pedro Pardo/ AFP via Getty Images

Trung Quốc khai trừ hai tướng cao cấp khỏi đảng vì tham nhũng

Hai tướng lĩnh cao cấp của Trung Quốc bị khai trừ ra khỏi đảng và quân đội vì “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật đảng và pháp luật nhà nước,” Bộ Quốc Phòng nước này loan báo hôm thứ Sáu, 17 tháng Mười.

Theo đó, Thượng tướng Hà Vệ Đông, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, tướng cao cấp thứ hai trong quân đội Trung Quốc, và Đô đốc Miêu Hoa, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, sĩ quan chính trị cao nhất trong quân đội, là những giới chức quân sự cấp cao nhất bị thanh trừng…

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Khi đất hiếm và thuế quan trở thành công cụ chính trị

Đằng sau những lời đe dọa sẽ đánh “thuế 100%” của Tổng thống Trump hay “hạn chế xuất khẩu đất hiếm” của ông Tập nêu ra trong vài ngày qua, thế giới đã quen dần với phong cách chính trị của hai siêu cường. Hai động thái tưởng như phản công nhau, thực ra bổ sung cho nhau trong một vở kịch quen thuộc: Bắc Kinh tỏ ra mạnh mẽ để không mất mặt, Washington tỏ ra cứng rắn để bảo vệ hình ảnh “nước Mỹ không bị bắt nạt.”

Từ trái sang: Tổng thống Nga Vladimir Putin, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trước cuộc duyệt binh ở Bắc Kinh vào ngày 3/9/2025 để kỷ niệm 80 năm ngày Nhật Bản thất trận trong Thế chiến thứ II. Ảnh ghép: The Australian

Trung Quốc và Mỹ – Ai hơn ai?

Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) ở Thiên Tân, và sau đó là cuộc duyệt binh hoành tráng ở Bắc Kinh, đã cho thấy rõ ý đồ phô trương sức mạnh kinh tế, ngoại giao và quân sự của “con rồng Trung Quốc.” Tất cả diễn ra trước sự chứng kiến của Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un

Trong cuộc duyệt binh hoành tráng tại Bắc Kinh vào đầu tháng 9, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã vô tình chiếu đèn vào hai ủy viên Trung ương đảng mất tích, Dịch Huệ Mẫn (giữa) và Lưu Kiến Siêu (phải). Ảnh: Nikkei - Nguồn ảnh: Yusuke Hinata, Uichiro Kasai và Reuters

Trung Quốc tiếp tục thanh lọc nhân sự trước thềm Hội nghị Trung ương 4

Cuộc diễu binh gần đây của Trung Quốc đã cho phép Chủ tịch Tập Cận Bình thực hiện một số hoạt động ngoại giao cấp cao của nguyên thủ quốc gia, nhưng nó cũng xác nhận sự mất tích của một nhà ngoại giao cấp cao mà nhiều người từng cho là ngoại trưởng tương lai: Lưu Kiến Siêu, Trưởng Ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương của đảng Cộng sản Trung Quốc.

Khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vắng mặt trước công chúng một thời gian, những đồn đoán về sức khỏe của ông, thậm chí là một cuộc đảo chính, lại nổi lên. Ảnh: Pedro Pardo/ AFP via Getty Images

Bẫy tường thuật: Chúng ta có đang hiểu sai về Trung Quốc

Khi tìm hiểu về Trung Quốc, những mảnh thông tin rời rạc thường hình thành nên các câu chuyện làm lu mờ thực tế. Não bộ của chúng ta khao khát sự mạch lạc, lấp đầy những khoảng trống bằng những câu chuyện nghe có vẻ đúng. Các nhà tâm lý học gọi đây là bẫy ngụy biện tường thuật (narrative fallacy) – sự thôi thúc áp đặt trật tự lên sự mơ hồ. Trong các hệ thống không minh bạch như chính trị cấp cao của Bắc Kinh hay Quân đội Trung Quốc (PLA), bản năng này càng được phóng đại.

Trung Quốc xác nhận ông Miêu Hoa (Miao Hua), Ủy viên Quân ủy Trung ương, bị điều tra vì nghi ngờ vi phạm kỷ luật nghiêm trọng. Ảnh: South China Morning Post

Trung Quốc họp gì?

Nhiều người chắc đã rõ, ngày 28/11/2024, Miêu Hoa, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Ban Công tác Chính trị Quân ủy Trung ương đã bị “ngã ngựa.” Sau kỳ họp Lưỡng hội vào tháng 3, Hà Vệ Đông, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, thân tín của Tập Cận Bình trong quân đội, vẫn mất tích cho đến nay, thậm chí còn có thông tin ông đã tử vong…

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Khoảng tối trong chính trị Trung Quốc

Chuyên gia Julienne của Pháp cảnh báo rằng mức độ không minh bạch của hệ thống chính trị Trung Quốc hiện nay là đặc biệt nghiêm trọng và ngày càng khó dự đoán kể từ khi Tập Cận Bình lên nắm quyền vào năm 2012. Ông nhấn mạnh: “Việc phân tích hay dự báo tương lai chính trị Trung Quốc chưa bao giờ bất định và rủi ro như hiện nay.”

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ngày 08/05/2025. Ảnh: Evgenia Novozhenina/ POOL/ AFP

Trung Quốc: Tập Cận Bình chuẩn bị ‘nghỉ hưu’?

Sắp có một “thay đổi lớn” trên chính trường Trung Quốc? Theo truyền thông ở Bắc Kinh, trong cuộc họp hôm 30/06/2025 Ban Chấp hành Trung ương đảng Cộng Sản nước này không còn nhắc đến “Tư tưởng Tập Cận Bình,” hay vai trò “Hạt nhân” của lãnh đạo tối cao mà đã “xem xét” các quy định hoạt động của đảng. Pierre Antoine Donnet trên mạng Asialyst chờ đợi ông Tập chuẩn bị “rút lui khỏi chính trường.” Nhưng sự rút lui đó phải chăng là vỏ bọc bề ngoài?

Công nhân làm việc tại một nhà máy sản xuất linh kiện ô tô để xuất khẩu ở Lianyungang, tỉnh Giang Tô, miền đông Trung Quốc, ngày 20/5/2025. Ảnh: AFP/ China OUT via Getty Images

Trung Quốc nỗ lực phục hồi kinh tế trong lúc thuế quan được tạm dừng

Dù các nhà máy Trung Quốc đang tranh thủ việc mức thuế 145% được giảm và đang tái khởi động dây chuyền sản xuất cho khách hàng Mỹ, tuy nhiên, bầu không khí thương mại ảm đạm vẫn đang kìm hãm nền kinh tế Trung Quốc. Số liệu kinh tế tháng Tư công bố hôm thứ Hai cho thấy, chi tiêu và tâm lý tiêu dùng, cùng với các chỉ số khác, vẫn ở mức thấp.