Tại sao người dân lại rơi vào cảnh chỉ có thể lựa chọn giữa thảm họa này với thảm họa khác?*

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BS Võ Xuân Sơn

Nghe nhắc đến những công trình thủy điện trên sông Ba xả lũ, tôi nhớ lại mình đã nghe cái tên sông Ba ở đâu đó. Trong tiềm thức của tôi, sông Ba vừa thơ mộng, vừa dữ dội. Tôi cố gắng lục tìm trong trí nhớ.

Một câu hát vang lên: “Cô gái sông Ba đầu búi tóc thon.” Ôi, sông Ba thơ mộng, có cô gái búi tóc… thon. Chẳng biết tóc thon là gì, nhưng nghe nó thanh thoát lạ. Thế rồi, trí nhớ lại dẫn tôi đến câu hát tiếp theo: “Tay vót chông miệng hát không ngừng.”

Ồ, chông, theo những gì tôi được dạy khi nhỏ, là một loại vũ khí, có thể làm chết người. Vậy mà cái cô gái búi tóc thon lại vừa chế tạo vũ khí, vừa hát không ngừng. Cô gái đã tìm thấy niềm vui khi được tự tay mình chế tạo vũ khí giết người. Một niềm vui dữ dội!

Không biết có phải sông Ba bây giờ đang xả lũ, là con sông Ba có cô gái đầu búi tóc thon kia không? Có phải dòng sông đã cưu mang cô gái “tay vót chông miệng hát không ngừng” kia không?

Tôi đọc được mấy dòng thông tin trên mạng:

“Trưa nay 19/11, Thủy điện Sông Ba Hạ nâng mức xả lũ lên gần 13.000 m³/giây – mức xả lũ cao nhất trong 10 năm qua, đến tối 19/11, mức xả lên đến 15.600m³/s. Các thủy điện nằm trên trong hệ thống thủy điện bậc thang của sông Ba như Đắk Krong xả lũ trên 7.000 m³/giây. Khi Thủy điện Sông Ba Hạ xả lũ ở lưu lượng hơn 15.000 m³/giây thì trên 80% khu dân cư dọc hạ lưu sông Ba sẽ bị ngập nặng.

Trong khi đó, dự báo tối nay lưu lượng lũ về hồ thủy điện Sông Ba Hạ có thể lên đến mức 20.400 m³/giây. Mỗi giây, khu vực hạ du sông Ba đang gánh gần 10.200 m³ nước xả ra từ các hồ thủy điện. Trong khi mưa vẫn đang rất lớn, còn kéo dài vài ngày nữa.”

Nếu không xả lũ thì sao? Khả năng vỡ đập sẽ rất cao. Nếu vỡ đập thì sao? Thì lũ còn dữ dội hơn nữa. Lúc đó, chẳng ai còn có thể đo được tốc độ lũ. Lúc đó, thảm họa sẽ còn dữ dội hơn nữa. Để ngăn chặn thảm họa do vỡ đập xảy ra, người ta phải xả lũ, trong khi ở hạ lưu, nước đã ngập đến mái nhà của dân. Trong khi người dân giữa đêm ngồi trên nóc nhà kêu cứu, mà nước cứ lên. Không biết đêm qua, có bao nhiêu người không còn mái nhà để bám víu, để bảo toàn mạng sống?

Người dân ở hạ lưu sông Ba bây giờ, chỉ có thể lựa chọn giữa thảm họa này và thảm họa khác. Tại sao người dân lại rơi vào cảnh chỉ có thể lựa chọn giữa thảm họa này với thảm họa khác? Những thảm họa đang xảy ra đã được cảnh báo chưa? Ngày nào, nhiều nhà khoa học, nhiều nhà bảo vệ môi trường đã lên tiếng, lên tiếng gay gắt. Nhưng những tiếng nói ấy đã bị dập tắt. Những gì xảy ra hôm nay đã từng được cảnh báo. Và nó vẫn xảy ra, như là định mệnh.

Không biết, trong tiếng còi báo động xả lũ kia có vang lên âm thanh tiếng hát của cô gái sông Ba hôm nào không? Và trong dòng nước lũ cuồn cuộn kia, có những “mũi chông nhọn sắc căm thù” trôi theo, để rồi gây đau thương cho những đồng bào ta đang ngoi ngóp trong lũ dữ hay không?

Nguồn: FB Xuân Sơn Võ

* Tựa do BBT đặt

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

BÀI MỚI

Sách "Chuyện với Thanh" và tác giả Nguyễn Thành Nam

Xã hội sẽ “tử tế” kiểu gì khi “hoàn lưu” những cuộc đấu tố trở lại?

Gieo nỗi sợ, người ta sẽ gặt được sự giả dối. Gieo đấu tố, người ta sẽ gặt sự phản trắc. Gieo thói quen kết tội người khác để bảo vệ mình, người ta sẽ tạo ra một xã hội trong đó không ai thực sự bảo vệ ai. Đến một ngày nào đó, khi chính quyền cần sự dấn thân, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm của công dân, điều họ nhận lại có thể chỉ là những khuôn mặt im lặng, những lời nói theo mẫu và một xã hội đã rút hết sinh khí vào bên trong.

Cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" bị thu hồi và tiêu hủy. Ảnh: Nhà xuất bản Hội Nhà Vă

Vụ Nguyễn Thành Nam và màn kịch bệnh hoạn của cả một xã hội

Càng theo dõi diễn biến của vụ việc Nguyễn Thành Nam, người ta càng nhận ra đây không phải là một vụ án “thông thường.” Điều khiến nó trở nên đặc biệt không nằm ở điều luật được áp dụng, mà nằm ở chính con người bị áp dụng điều luật ấy.

Bởi lần đầu tiên trong nhiều thập niên, một người từng công khai giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, viết sách với mong muốn làm cho người trẻ hiểu và yêu Hồ Chí Minh hơn, lại bị cáo buộc là người “tuyên truyền chống Nhà nước.”

Ông Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành cơ chế mới tổ chức vào ngày 1 tháng 7, 2026. Ảnh chụp từ trang mạng Thể Thao & Văn Hóa

Điểm nghẽn của chế độ Tô Lâm

Điểm nghẽn lớn nhất của Việt Nam hôm nay không còn chỉ là thể chế hay năng lực thực thi. Điểm nghẽn sâu xa hơn là mục tiêu phát triển.

Một quốc gia sẽ đi theo đúng mục tiêu mà nó lựa chọn. Nếu mục tiêu cao nhất là duy trì quyền lực, thì mọi chính sách cuối cùng sẽ phục vụ cho việc bảo vệ quyền lực. Nhưng nếu mục tiêu cao nhất là con người và dân tộc Việt Nam, thì toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa sẽ phải được tổ chức lại để khai mở tiềm năng của con người.

Thủ đô Seoul của Hàn Quốc. Quốc gia này là một trong số những ví dụ thành công về việc thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình.” Ảnh: Gije Cho - Pexels

Bẫy thu nhập trung bình

Cái bẫy này người ta gọi là Bẫy thu nhập trung bình, thuật ngữ do hai nhà kinh tế Indermit Gill và Homi Kharas đặt ra năm 2007, khi họ đang nghiên cứu chiến lược phát triển cho các nước Đông Á.

Ý tưởng cốt lõi thì đơn giản thôi: Một quốc gia nghèo có thể tăng trưởng khá nhanh nhờ mấy lợi thế có sẵn, tài nguyên, nhân công rẻ, hay viện trợ nước ngoài. Nhưng đến một ngưỡng nào đó, mọi thứ chững lại. Lương tăng lên rồi, thế là mất luôn lợi thế “rẻ.”