Sự va chạm giữa hai luồng tư duy – một bên là Tô Lâm, bên kia là các thế lực “công thần” trong giới tướng lĩnh về hưu cũng như bộ phận bảo thủ trong an ninh quân đội – chính là nguyên nhân trực tiếp khiến bọn họ lại phải “tung chưởng” lần nữa, nhằm cảnh báo Tô Lâm trước chuyến đi Mỹ.
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP về việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định 46 đến ngày 15/4/2026. Vậy là đã “tháo” xong. Mừng cho các doanh nghiệp, và cả người dân nữa. Nhưng có lẽ vẫn còn nhiều cái “vướng” cần “gỡ” cho hết.
Các tổ chức nhân quyền quốc tế và cộng đồng Facebooker Việt Nam kêu gọi Mark Zuckerberg đảo ngược quyết định chặn theo khu vực (geo-blocking) gần đây của Meta đối với các trang Facebook thuộc về các nhà hoạt động dân chủ và các tiếng nói xã hội dân sự tại Việt Nam…
Bức thư chung kêu gọi những hành động khẩn cấp nhằm bảo vệ cam kết đã được Meta công bố về quyền tự do biểu đạt, và chấm dứt việc tiếp tay cho đàn áp chính trị bởi một chế độ độc tài.
Khi nữ Thủ tướng Takaichi tuyên bố giải tán Hạ viện, tổ chức cuộc tổng tuyển cử sau hơn 100 ngày nhậm chức, dư luận chung đã cho rằng bà đã đánh cược chính trị quá nguy hiểm khi muốn tìm kiếm sự kiểm soát đa số tại quốc hội để thực hiện các chính sách cải cách.
Khi một lực lượng chính trị tự đồng nhất mình với dân tộc và Tổ quốc, lịch sử không còn là đối tượng nghiên cứu mà trở thành công cụ chính trị. Mọi phản biện khi đó dễ bị diễn giải thành phủ định lịch sử hoặc đe dọa ổn định.
Đây là lối tư duy từng phổ biến trong thế kỷ trước, nhưng ngày càng bộc lộ giới hạn trong một xã hội đã phát triển về trình độ học vấn, tiếp cận thông tin và đa dạng lợi ích.
Người ta từng thấy ông Vũ Thế Phiệt, với đủ thứ danh xưng long trọng: “Thuyền trưởng ACV (Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam),” “tổng chỉ huy dự án thành phần 3,” “người chịu trách nhiệm cao nhất.” Hình ảnh quen thuộc là mũ bảo hộ, áo phản quang, tay chỉ bản vẽ, miệng nói về quyết tâm, kỷ luật, và trách nhiệm.
Rồi từ giờ này, vai diễn thay đổi. Không còn là “chỉ huy công trường,” mà là nhân vật trung tâm của những dòng tin khiến người ta phải đọc lại lần hai, rồi thứ ba và… thở dài ngao ngán.
Tại sao sự mất kiên nhẫn của Chủ tịch Trung Quốc với các chỉ huy quân đội nên là mối lo của các nhà hoạch định chính sách Mỹ?
Dù đã “đổi mới” về kinh tế được 40 năm và ngày càng mở cửa làm ăn hội nhập với thế giới… nhưng về mặt chính trị, đảng Cộng Sản Việt Nam vẫn giữ nguyên chính sách hà khắc, thẳng tay đàn áp mọi tiếng nói phản biện ôn hòa, sẵn sàng bắt giam và kết án nặng nề từ dân oan đi khiếu kiện đất đai cho tới các nhà hoạt động vì môi trường, các bloggers, nhà báo, luật sư…bất đồng chính kiến.
Nghị định 46 về an toàn thực phẩm vừa ban hành đã gây tắc nghẽn nghiêm trọng dòng chảy hàng hóa – không chỉ là một sự cố kỹ thuật. Nó là lời cảnh báo rõ ràng rằng nếu tư duy làm chính sách vẫn chậm hơn thực tiễn thị trường, thì mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ bị bào mòn ngay từ trong trứng nước.
Không biểu tình, không khẩu hiệu, không đối đầu. Xã hội Việt Nam hậu đại hội XIV phản ứng bằng một hình thức tinh vi và khó đo lường hơn nhiều: Im lặng. Đây không phải là sự im lặng của phục tùng, mà là sự im lặng của những kẻ “thấp cổ bé họng” – những người đã mệt mỏi vì chi phí lên tiếng ngày càng cao trong khi khả năng tạo ra thay đổi ngày càng thấp…
Bài này sử dụng những dữ liệu được tổng hợp một cách rộng và hệ thống nhất có thể để chứng minh rằng cú sốc thể chế mà TS. Nguyễn Xuân Nghĩa phân tích không chỉ là một hiện tượng trừu tượng trên bình diện kinh tế – thể chế, mà khi được soi chiếu qua các lựa chọn nhân sự cụ thể và những thực hành quản trị hằng ngày của trung tâm quyền lực, bức tranh hiện ra còn rộng, tối và nguy hiểm hơn nhiều so với khung phân tích trong bài.
Bài này có thể được đọc như một phép ‘chẩn mạch’ về tính khả thi của việc xây dựng một “luật về đảng cầm quyền,” được hiểu như một cơ chế pháp lý nằm ngoài và đứng trên đảng, do cơ quan dân cử ban hành, nhằm quy định vị trí pháp lý, tính chính danh, trách nhiệm giải trình và ranh giới đảng – nhà nước – nhân dân.
