Lowell Bautista & Aries A. Arugay | FULCRUM - Nguyễn Công Bằng phỏng dịch

Thượng nghị sĩ Philippines Risa Hontiveros giương cao cờ Philippines trên đảo Thị Tứ ở Biển Đông vào ngày 21 tháng 2 năm 2026. Ảnh: Jam Sta Rosa/ AFP

Vì sao Phán quyết Trọng tài Biển Đông năm 2016 không hề thất bại?

Lowell Bautista & Aries A. Arugay | FULCRUM - Nguyễn Công Bằng phỏng dịch 05/06/2026

Một thập kỷ sau Phán quyết Trọng tài Biển Đông, câu hỏi quan trọng nhất không còn là liệu Trung Quốc có tuân thủ phán quyết hay không, bởi rõ ràng là họ không tuân thủ. Câu hỏi quan trọng hiện nay là liệu phán quyết có làm thay đổi cục diện chiến lược và pháp lý ở Biển Đông hay không, và câu trả lời đang ngày càng nghiêng về hướng “Có.”

Phối cảnh Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Ảnh: Tạp chí Kiến trúc

Sông Hồng dậy sóng: Khi một cựu đại tá công an thách thức đại dự án thế kỷ

Tác Chiến 04/06/2026

Điều khiến dư luận chú ý nhất không nằm ở chuyện ông [cựu Đại tá công an] Nguyễn Như Phong phản đối dự án. Điều gây sốc nằm ở chỗ ông đặt ra câu hỏi mà hàng triệu người dân đang âm thầm tự hỏi nhưng không dám “mở miệng”: Rốt cuộc ai đang chỉ đạo ai? Chính quyền đang điều hành doanh nghiệp hay doanh nghiệp đang điều hành chính quyền?

Phối cảnh dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Ảnh: Hà Nội Mới

Vấn đề giải tỏa hai bên sông Hồng

Lý Thái Hùng 03/06/2026

Đô thị thế kỷ 21 phải phát triển bằng nguyên tắc tái thiết có nhân bản như hạ tầng mới phải đi cùng quyền sống mới; cảnh quan mới phải đi cùng cộng đồng được bảo vệ; đất đai tăng giá phải đi cùng công bằng xã hội; và quy hoạch phải được xây dựng trên đối thoại chứ không phải mệnh lệnh.

Chính ở điểm này, tranh cãi quanh dự án sông Hồng trở nên rất đáng lo.

Cảnh tượng này cho thấy dự án sân golf và khu dân cư cao cấp mang thương hiệu "Trump International, Hưng Yên" đã dẫn đến sự phá hủy một nghĩa trang nông thôn. Ảnh: Financial Times

Dân làng Hưng Yên phải di dời phần mộ cha ông để giao đất cho dự án sân golf mang thương hiệu “Trump Organization, Hưng Yên”*

FB Tino Cao 03/06/2026

Một dự án mang tính biểu trưng chính trị cần tối kỵ việc đánh đổi quyền lợi hợp pháp của người dân địa phương để chạy theo những cam kết ngoại giao thiếu minh bạch.

Nếu nút thắt đất đai tại Châu Ninh [Hưng Yên] không được xử lý thấu đáo, toàn bộ công trình sẽ đối mặt với một cuộc khủng hoảng danh tiếng nghiêm trọng khi bị nhìn nhận như một bằng chứng tiêu cực về việc người nông dân và mồ mả tổ tiên của họ phải gánh chịu hi sinh để làm bệ đỡ cho một thương hiệu ngoại quốc.

Theo luật lệ hiện hành, tái định cư phải có trước khi thu hồi đất. Ảnh: FB Cộng Đồng Ven Sông Hồng

Tái định cư phải có trước khi thu hồi đất: Luật cứng quy định thế nào?

FB Cộng Đồng Ven Sông Hồng 02/06/2026

Bà con vùng dự án Đại lộ Cảnh quan Sông Hồng đang xôn xao trước thông tin: Liên danh nhà đầu tư (Đại Quang Minh – THACO – Hòa Phát) đề xuất hoàn tất giải phóng mặt bằng đất công và đất nông nghiệp trong 4 tháng (xong trước 20/9/2026).

Nhiều người lo lắng: “Đất ở của dân sắp tới tính sao? 3 khu tái định cư tại Long Biên, Lĩnh Nam, Thư Lâm hiện mới nằm trên giấy, chưa xây xong thì dân biết ở đâu? Không lẽ ôm 2,5 triệu đồng/tháng tiền hỗ trợ tạm cư đi lang thang thuê nhà vài ba năm?”

3 câu hỏi vàng nằm lòng cho cư dân bị ảnh hưởng bởi dự án Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Ảnh: FB Cộng Đồng Ven Sông Hồng

Đất sông Hồng: Cán bộ đến nhà, đừng vội ký – Hỏi ngay 3 câu hỏi vàng này!

FB Cộng Đồng Ven Sông Hồng 02/06/2026

Khi có đoàn cán bộ dự án hoặc đại diện chủ đầu tư đến nhà làm việc về quy hoạch sông Hồng, đừng vội ký, đừng vội đồng ý, đừng vội phản đối. Bình tĩnh, lịch sự và đặt 3 câu hỏi sau trước mọi việc khác.

Ba câu hỏi này ngắn, ôn hòa, nhưng có sức nặng pháp lý – vì chúng ép cán bộ phải trả lời theo luật, không thể trả lời chung chung.

Biểu tình chống Dự luật Đặc khu tại Sài Gòn hôm 10/6/2018. Ảnh: VNTB

Biểu tình: Một quyền chính trị quan trọng bị cấm kỵ

Nhật Ngôn - Việt Nam Thời Báo 01/06/2026

Xuyên suốt lịch sử lập hiến của Việt Nam, quyền hội họp và biểu tình luôn được ghi nhận trong các bản Hiến pháp năm 1959 tại Điều 25, Hiến pháp 1980 tại Điều 67, và Hiến pháp 1992 tại Điều 69. Tuy nhiên, thực tế lịch sử lại không như vậy.

Cho đến nay, Điều 25 của Hiến pháp 2013 vẫn khẳng định công dân có quyền tự do ngôn luận, báo chí, hội họp và biểu tình. Thế nhưng, quyền biểu tình và hội họp vẫn bị treo vô thời hạn!

Phát triển và thu hút nhân tài từ nhỏ – trong nước nói, nước ngoài làm

TS Lê Vĩnh Triển - FB Trien Le Vinh 01/06/2026

Trong khi Việt Nam vẫn đang hô hào “trọng dụng nhân tài” ở mọi cấp độ, các quốc gia khác đã âm thầm thu hút nguồn lực xuất sắc của chúng ta từ lúc các em còn ngồi trên ghế lớp 8, lớp 9.

Không phải ngẫu nhiên mà Singapore triển khai hai chương trình học bổng lớn – ASEAN Scholarship và A*STAR Scholarship – nhắm trực tiếp vào học sinh Việt Nam từ độ tuổi 14–16.

Ông Tô Lâm phát biểu tại Diễn đàn Đối thoại Shangri-La, Singapore hôm thứ Sáu 29/5/2026. Ảnh: Reuters

Tô Lâm: Ngoại giao một đằng, nội trị một nẻo?

Đình Long 31/05/2026

Đó là nghịch lý lớn nhất của đời sống chính trị Việt Nam hiện nay. Đối ngoại thì nói ngôn ngữ của đối thoại, nhưng đối nội lại vận hành bằng ngôn ngữ của kiểm soát. Đối ngoại thì kêu gọi tôn trọng khác biệt, nhưng đối nội lại rất ít chỗ cho những tiếng nói khác biệt. Đối ngoại thì nói về hòa bình, nhưng đối nội lại duy trì một không khí khiến nhiều người e ngại khi bày tỏ quan điểm của mình về những vấn đề hệ trọng của đất nước.

Ảnh minh họa: Mạc Đĩnh Chi đi sứ sang Tàu

Mạc Đĩnh Chi – Nhà ngoại giao hay thi sĩ

Nguyệt Quỳnh 31/05/2026

Khi sứ đoàn Đại Việt chuẩn bị hồi hương, triều đình nhà Nguyên báo tin một công chúa được vua hết mực yêu thương vừa qua đời. Mạc Đĩnh Chi lại được triệu vào để đọc điếu văn cho công chúa. Theo lời truyền đạt, Mạc Đĩnh Chi sẽ được giao cho một bài điếu văn đã được viết sẵn. Tuy nhiên, khi mở trang giấy, trước mắt ông chỉ có duy nhất một chữ: “Nhất”!

Chỉ sau một thoáng lặng im, Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi đã xuất thần đọc một bài điếu…

Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore tối 29/5/2026. Ảnh: Reuters

Một bài diễn văn không có chân trời

Lý Thái Hùng 30/05/2026

Bài diễn văn có khái niệm, nhưng thiếu tầm nhìn; có ngôn ngữ ngoại giao, nhưng thiếu bản lĩnh chiến lược. Người nghe không thấy một Việt Nam đang tự ý thức đầy đủ về vị thế của mình: Một quốc gia gần 100 triệu dân, nằm trên một trong những huyết mạch hàng hải quan trọng nhất thế giới, và đang đứng trước cơ hội hiếm có để trở thành một cường quốc hạng trung có trọng lượng tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Các quân nhân Nhật Bản trong cuộc tập trận chung với Hoa Kỳ và Philippines, Paoay, Philippines, tháng 5 năm 2026. Ảnh: Noel Celis/ Reuters

Xu hướng bình thường hóa quốc phòng không thể đảo ngược của Nhật Bản

Daisuke Kawai/ Foreign Affairs - Biên dịch: Viên Đăng Huy/ Nghiên Cứu Quốc Tế 30/05/2026

Một Nhật Bản mạnh mẽ hơn, ví dụ, có ý nghĩa quyết định trong việc răn đe Trung Quốc tấn công Đài Loan. Bắc Kinh sẽ không chọn đối đầu với một liên minh không chỉ gồm các lực lượng Mỹ và Đài Loan mà còn có cả các lực lượng Nhật Bản được trang bị tốt. Và ngày càng có nhiều khả năng Trung Quốc phải giả định rằng Tokyo sẽ can dự vào một cuộc xung đột liên quan đến hòn đảo này…