Trần Quốc Sách

Tổng Bí thư ĐCSVN Tô Lâm. Ảnh: VnExpress

Tô Lâm và “báo chí cách mạng”: Im lặng là vàng, hay là bế tắc của cải cách?

Ngày nay, Tô Lâm – người đang cố dựng một nền tảng cải cách mới – lại đứng ở chính giữa cái ngã ba ấy. Nếu muốn thực sự cải cách, ông không thể không cải tổ nền báo chí. Còn nếu chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu như “đổi mới thể chế,” “hiện đại hóa điều hành”… nhưng báo chí vẫn phải “xin định hướng” để viết bài, thì đó là cuộc cải cách khuyết tật từ trong trứng nước.

Quân đội Việt Nam diễn binh tại TP.HCM trong ngày 30 tháng 4 năm 2025. Ảnh: Minh Nguyen/ Reuters

Quân đội Việt Nam mải diễu binh, lo kiếm tiền, quên cải cách

Phần lớn học thuyết của Quân đội Nhân dân Việt Nam vẫn dựa trên học thuyết Nga/Liên Xô, tập trung rất nhiều vào xe tăng và pháo binh. Nhưng Ukraine đưa ra một số bài học rất hay về cách chiến đấu bất đối xứng với đối thủ mạnh hơn, có tuyến hậu cần tiếp tế lớn hơn nhiều.

Thế nhưng, bất chấp có những lo lắng như thế, quân đội Việt Nam vẫn mải kiếm tiền, cạnh tranh với dân trên thương trường.

Hơn 111.000 doanh nghiệp rút khỏi thị trường trong 5 tháng đầu năm 2025. Ảnh minh họa: Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp

Không bom rơi, không đạn nổ nhưng chúng tôi đang gục ngã…

5 tháng đầu năm 2025, hơn 111.000 doanh nghiệp rút khỏi thị trường. Nghĩa là mỗi ngày, có gần 900 doanh chủ ngã xuống…âm thầm, lặng lẽ, không tiếng than van.

Tôi nhìn quanh, bạn tôi đóng tiệm. Anh tôi giải thể công ty. Còn tôi, sáng mở mắt ra là thấy mình như một kẻ chạy trốn, trốn hoá đơn, trốn ngân hàng, trốn cả ánh mắt của nhân viên khi lương chưa trả đúng hẹn.

Cảnh sát trưng bày vàng khai thác trái phép, Amazonas, Brazil, tháng 6 năm 2024. Ảnh: Bruno Kelly / Reuters

Hiểm họa từ cơn sốt vàng toàn cầu

Hàng năm, một lượng vàng bất hợp pháp trị giá hơn 30 tỷ USD đã được tuồn khắp thế giới, bao gồm vàng có nguồn gốc từ các khu vực xung đột và các quốc gia độc tài. Phần lớn số vàng này được buôn lậu đến các trung tâm giao dịch vàng như Dubai hoặc Hong Kong trước khi âm thầm len lỏi vào thị trường toàn cầu. Khác với buôn bán ma túy, nhiều người ở phương Tây không xem việc buôn bán vàng bất hợp pháp là vấn đề khẩn cấp, bởi vì nạn nhân chính của nó không nằm ở các quốc gia giàu có…

Tổng Bí thư đảng CSVN Tô Lâm trước cuộc hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin ở Matxcơva, ngày 10/05/2025. Ảnh: Reuters - Anton Vaganov

Ông Tô Lâm trước cơ hội cuối cùng để Việt Nam “giàu lên trước khi già đi”

Muốn vượt được, và để chứng tỏ rằng các nền kinh tế mới nổi vẫn có thể trở thành nước phát triển, Việt Nam phải thực hiện được phép mầu thứ hai. Việt Nam phải tìm ra những phương cách mới để làm giàu bất chấp chiến tranh thương mại, và nhà lãnh đạo cứng rắn đang cầm quyền phải tự biến mình thành nhà cải cách. Ông Tô Lâm không hẳn là một Margaret Thatcher. Ông trở thành tổng bí thư năm ngoái, sau cuộc đấu tranh quyền lực. Nhưng ông nhìn nhận rằng phương thức phát triển của đất nước, sắp sửa không còn tác dụng.

Công nghiệp bán dẫn một lý do để Trung Quốc chiếm lĩnh Đài Loan. Ảnh: Reuters - Florence Lo

Mỹ mất gì nếu Trung Quốc chiếm được Đài Loan?

Vẫn David Sacks ghi nhận: “Tương tự như việc Nga đã xâm chiếm Ukraine nếu Bắc Kinh chiếm đoạt được Đài Loan, điều này sẽ tạo ra một tiền lệ cho các chế độ độc tài sử dụng vũ lực để tấn công các quốc gia dân chủ, thay đổi các đường biên giới” trên bản đồ.

Công nhân làm việc tại một nhà máy sản xuất linh kiện ô tô để xuất khẩu ở Lianyungang, tỉnh Giang Tô, miền đông Trung Quốc, ngày 20/5/2025. Ảnh: AFP/ China OUT via Getty Images

Trung Quốc nỗ lực phục hồi kinh tế trong lúc thuế quan được tạm dừng

Dù các nhà máy Trung Quốc đang tranh thủ việc mức thuế 145% được giảm và đang tái khởi động dây chuyền sản xuất cho khách hàng Mỹ, tuy nhiên, bầu không khí thương mại ảm đạm vẫn đang kìm hãm nền kinh tế Trung Quốc. Số liệu kinh tế tháng Tư công bố hôm thứ Hai cho thấy, chi tiêu và tâm lý tiêu dùng, cùng với các chỉ số khác, vẫn ở mức thấp.

Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Phạm Thái Hà - phụ tá Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ - bị Bộ Công an đề nghị truy tố với cáo buộc nhận hối lộ từ chủ tịch tập đoàn Thuận An. Ảnh: Tuổi Trẻ

Từ bữa ăn sáng trăm tỷ tới cú ngã ngựa của hàng tứ trụ: Liệu Vương Đình Huệ có hóc xương?

Việc mới đây Bộ Công an mới đây đề nghị truy tố ông Phạm Thái Hà, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội – một trợ lý thân cận, lâu năm của cựu Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ – đã gây chấn động dư luận chính trị trong nước. Càng gây chú ý hơn khi báo chí nhà nước, vốn thường dè dặt trong các vấn đề “thượng tầng”, bất ngờ đăng tải bài viết có tiêu đề đầy gợi mở: “Sau bữa sáng ở nhà bí thư thành ủy Hà Nội, Tập đoàn Thuận An trúng thầu dự án cầu Vĩnh Tuy 2.”

"Hội chứng ếch luộc." Ảnh minh họa: FB Trần Trung Đạo

Não trạng “hòa bình” và “ổn định” sẽ dẫn tới mất nước

Như người viết đã phân tích trước đây, “Hội chứng Ếch Luộc” (Boiling frog syndrome) là một ẩn dụ để chứng minh sự sai lầm của những người chỉ thấy sự ổn định trước mắt mà không lo cho hiểm họa lâu dài. “Hội chứng Ếch Luộc” được dùng nhiều trong tâm lý học nhưng về sau được dùng trong các lãnh vực khác nhất là chính trị.

Ảnh minh họa: Sở Y tế Hà Tĩnh

Nguồn đau của người bệnh bên nhà

Hãy tưởng tượng bạn bị đau và đi khám bác sĩ. Làm sao bác sĩ quyết định cho bạn dùng loại thuốc nào? Trong một thời gian dài, các bác sĩ chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cá nhân hoặc những gì họ được dạy ở các trường đại học y. Nhưng trong vài thế kỷ qua, một ý tưởng lớn đã thay đổi y học mãi mãi: Sử dụng khoa học để tìm ra các phương pháp điều trị tốt nhất.

Thủ tướng CSVN Phạm Minh Chính. Ảnh: VGP

Dân Việt Nam không muốn giàu hay sao mà phải phát động thi đua làm giàu?

… Ai mà không muốn giàu? Nhưng đa số người dân Việt Nam lại đang đối diện tình trạng thất nghiệp, thất mùa, buôn bán ế ẩm, ở nhà thì không có tiền, mà cứ ra đường là lại sợ bị phạt. Quan chức đảng viên thì có thể “buôn chổi đót,” “chạy xe ôm,” “bán rau” để gom tiền xây biệt phủ. Chứ người dân đâu có tham nhũng, rửa tiền như vậy để mà giàu!