Tại sao Việt Nam lại bị đưa vào “danh sách đen” về thuế của Liên Minh Châu Âu, hiện có 10 nước, chủ yếu nằm ở vùng Caribê, Thái Bình Dương và cả Nga? Danh sách được cập nhật hai lần một năm. Lần sửa đổi tiếp theo dự kiến vào tháng 10/2026. Việt Nam cần có những biện pháp gì để có thể được rút ra khỏi danh sách trong lần cập nhất tới?
Ý niệm rằng Iran là một trung tâm lịch sử, một quốc gia từng là đế chế, một cộng đồng chính trị không chấp nhận bị xếp lại vào vai một kẻ phải nghe lệnh.
Khi xung đột được cảm nhận dưới lăng kính đó, mọi đòn đánh từ bên ngoài không chỉ làm thiệt hại phần cứng quân sự; chúng còn nuôi dưỡng một câu chuyện rất nguy hiểm ở bên trong: Iran không chỉ bị tấn công, Iran bị làm nhục. Và một dân tộc cảm thấy mình bị làm nhục thường không dễ bước vào đình chiến với tâm thế kỹ trị.
Đây không còn là vấn đề điều chỉnh cơ cấu, mà là một bước ngoặt xác định lại vị thế của VAST (Viện Hàn lâm KH&CN): Tiếp tục là một trụ cột không thể thay thế của hệ thống khoa học quốc gia, hay dần bị phân rã và hòa vào các cấu trúc khác. Nói cách khác, phía trước không chỉ là thách thức cải tổ, mà là phép thử trực tiếp đối với lý do tồn tại của Viện Hàn lâm KH&CN.
Những gì đang diễn ra tại Việt Nam, nhất là từ sau đại hội 14 cho thấy một xu hướng đáng lo ngại: Quyền lực không còn muốn bị giới hạn.
Quyết định đưa các cơ quan truyền thông (VOV, VTV, TTXVN) và hai cơ quan học thuật nằm dưới sự quản lý và chỉ huy của bộ máy đảng không phải là cải tổ. Đó là thâu tóm.
Một quyết định được thông qua với tỷ lệ gần như tuyệt đối có thể là dấu hiệu của sự thống nhất cao, nhưng cũng có thể phản ánh một thực tế khác: Thiếu vắng tranh luận thực chất. Khi mọi cánh tay đều giơ lên, mọi nút đều được bấm giống nhau, điều người dân cần biết không chỉ là kết quả, mà là quá trình: Đã có bao nhiêu ý kiến khác nhau được đưa ra, bao nhiêu lập luận được cân nhắc, và liệu mỗi đại biểu có thực sự suy nghĩ độc lập trước khi đưa ra lựa chọn của mình hay chưa.
Trong thời gian chi bộ đấu tranh, kiểm điểm, phê và tự phê, rồi thống nhất chủ trương, ra nghị quyết… thì tôi ngồi rung đùi đọc sách, uống trà, hoặc tán chuyện nhăng cuội qua điện thoại.
Cho đến khi có người gõ cửa, thường là cháu làm tạp vụ, gọng thẽ thọt: “Cháu mời chú sang họp cơ quan ạ!”
Mọi người họp chi bộ xong, ai cứ ở yên chỗ đó, chờ quần chúng duy nhất là tôi bước vào thế là thành họp cơ quan!
Bộ phim dài 55 phút được trình chiếu tại Boston vào ngày 21 tháng 3 vừa qua. Chúng tôi đã có cơ hội phỏng vấn nghị viên thành phố – bà Erin Murphy và LS. Đặng Đình Mạnh về bộ phim này như sau xin mời quý vị cùng theo dõi.
Ở một cấp độ sâu hơn, đây cũng là quá trình xác định cách thức Việt Nam sẽ ứng xử với các sức ép bên ngoài: Tiếp tục duy trì chính sách “đu dây” linh hoạt, hay điều chỉnh theo hướng minh bạch và rõ ràng hơn trong định vị chiến lược.
Nhà văn Trần Trung Đạo nhấn mạnh bộ phim này cho thấy dù khó khăn đến đâu vẫn phải nuôi dưỡng và phát triển phong trào dân chủ tại Việt Nam. Thực tế chính trị đang diễn ra tại Venezuela, Cuba và Iran đang chứng minh chính người dân của một nước mới là những người quyết định tương lai của họ.
Không có cơ sở lý luận, cũng không có cơ sở pháp lý nào biến đài Phát thanh, đài Truyền hình, Thông tấn xã, công cụ và tài sản của dân, của nước thành công cụ và tài sản riêng của một đảng chính trị, dù là đảng chính trị cầm quyền.
Tại Việt Nam, sự khẳng định kiên định đối với chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là một tuyên bố học thuyết, mà là một lựa chọn cấu trúc liên quan đến tính chính danh, ký ức lịch sử và sự ổn định quyền lực. Nhưng chính ở điểm này, vấn đề trở nên sâu sắc: Liệu sự kiên định ấy là tất yếu lịch sử, hay là phản xạ của một cấu trúc chính trị chưa tìm được phương thức tự tái định nghĩa trong bối cảnh biến đổi?
Cuộc chiến ở Iran đã bước sang ngày thứ 26 và cả thế giới đều cảm nhận được hậu quả thê thảm của nó, không chỉ trên thị trường xăng dầu và khí đốt mà hầu như ở mọi lĩnh vực kinh tế. Sau khi ra tối hậu thư 48 giờ đòi Iran phải mở eo biển Hormuz, rồi gia hạn thêm năm ngày nữa, Tổng Thống Mỹ Donald Trump dường như đang muốn giải quyết vấn đề thông qua thương lượng ngoại giao.
