Tại Ấn Độ, phong trào “Con gián” của sinh viên đã buộc Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan phải từ chức. Ông đã nộp đơn từ chức ngày 25/07/2026 dưới sức ép mạnh mẽ của giới trẻ Ấn Độ. Đây là kết cục của nhiều tuần biểu tình phản đối tình trạng gian lận quy mô lớn trong kỳ thi tuyển sinh y khoa quốc gia.
Trong bối cảnh nền kinh tế cần chuyển dịch từ thâm dụng lao động sang kinh tế tri thức, những cuộc tranh luận gay gắt mang tính cực đoan hoặc các làn sóng đấu tố dựa trên xu hướng bảo thủ nhắm vào tự do tư tưởng (sử học, văn học, văn hóa) và tự do học thuật (giáo dục khai phóng) sẽ tạo ra những tác động hệ thống sâu sắc.
Những ngày cuối tháng 7, hàng không mẫu hạm USS George Washington dự kiến thăm Đà Nẵng được xem là một tín hiệu tích cực của hợp tác quốc phòng Mỹ – Việt. Nhưng gần như cùng lúc, quan hệ kinh tế – thương mại lại chứng kiến những căng thẳng chưa từng có, từ thuế quan, điều tra thương mại cho đến các vấn đề lao động và chuỗi cung ứng. Điều gì đang xảy ra?
Vụ va chạm giữa lực lượng Hải cảnh Trung Quốc và Hải quân Philippines tại khu vực Bãi Cỏ Mây ngay trước thềm chuỗi Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN và các đối tác ở Manila đã đẩy căng thẳng Biển Đông lên một nấc mới, đồng thời làm gia tăng đối đầu ngoại giao giữa Mỹ và Trung Quốc.
Khi việc bảo vệ một biểu tượng được đồng nhất với việc triệt tiêu mọi cách diễn giải khác, khi phản biện dễ bị quy thành chống đối, còn lòng trung thành được đo bằng mức độ quyết liệt trong việc lên án người khác, thì “kiêu binh” sẽ còn tự tái sinh dưới những hình thức mới.
Việc bộ phim “The General: Việt Nam dưới triều đại Tô Lâm” được trình chiếu trong môi trường học thuật này mang ý nghĩa đặc biệt. Bộ phim đào sâu vào sự trỗi dậy của chủ nghĩa độc đoán tại Việt Nam, tình trạng đàn áp các quyền tự do cơ bản, cũng như phạm vi ngày càng mở rộng của các hành vi đàn áp xuyên quốc gia vượt ra ngoài biên giới Việt Nam.
Hiểu quá khứ để rút ra những bài học cho hiện tại và tương lai là vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của đất nước và của mỗi người chúng ta. Chính vì thế việc viết lại các chuyện kể lịch sử và việc đánh giá lại các nhân vật lịch sử là chuyện thường xuyên phải làm của các nhà sử học, cũng như là quyền của mỗi người quan tâm đến lịch sử, và không thể vin vào “sự xuyên tạc lịch sử,” hay “sự xúc phạm lãnh tụ” để “đấu tố” hay “lên án” họ nhất là để truy tố họ.
Điều đang diễn ra tại Việt Nam là một dạng “Cách mạng Văn hóa kỹ thuật số,” Hồng vệ binh không còn đeo băng đỏ mà ẩn sau tài khoản mạng; loa phường không chỉ treo trên cột điện mà nằm trong điện thoại của mỗi người; bản án dư luận được ban hành trước khi tranh luận học thuật kịp bắt đầu. Khi cả xã hội được huy động để săn lùng một câu chữ, một cuốn sách hoặc một cách gọi nhân vật lịch sử, mục tiêu thực sự không còn là bảo vệ sự thật. Đó là việc buộc mọi người phải nhìn quá khứ bằng một đôi mắt duy nhất.
Khi một hệ thống dùng quyền lực để thay thế đối thoại, dùng khẩu hiệu để thay thế sự minh bạch, dùng văn kiện để thay thế trách nhiệm, thì đó không phải là biểu hiện của sức mạnh mà là dấu hiệu của sự lúng túng. Câu chuyện lớn hơn sau vụ việc này không phải là một cuốn sách mà là câu hỏi về khả năng thích ứng của một hệ thống chính trị trước một xã hội đang thay đổi.
Những dòng sông lịch sử như sông Hát, sông Thao, sông Nhật Đức, sông Bạch Hạc… không chỉ chứng kiến những giờ phút cuối cùng của triều đại Trưng Nữ Vương, mà còn là nơi lưu dấu khí phách lẫm liệt của 36 vị nữ tướng. Tiêu biểu là nữ tướng Thánh Thiên, người đến từ vùng ven biển Đông Bắc.
Thoạt nhìn, “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng” tưởng như chỉ là một cuốn sách mang màu sắc tuyên truyền, được viết nhằm xây dựng hình ảnh Hồ Chí Minh theo một cách gần gũi hơn với thế hệ trẻ. Tác giả không chọn lối diễn đạt chính trị khô cứng quen thuộc, mà sử dụng ngôn ngữ đời thường, có phần hài hước và gần với văn hóa Gen Z. Nếu nhìn từ góc độ truyền thông, đây có thể được xem là một nỗ lực “làm mới” một biểu tượng vốn đã được định hình qua nhiều thập niên.
Trước giờ không phải là chưa sang, nhưng giai đoạn này tôi thấy họ sang ồ ạt, gần như mọi ngành nghề kinh doanh đều thấy có sự xuất hiện của doanh nghiệp Trung Quốc
Nếu ở góc độ khách hàng, người tiêu dùng có thể chúng ta sẽ không để ý, doanh nghiệp họ cũng không chạy lông nhông ngoài đường, họ cũng không ngồi la liệt quán coffee cả ngày… để chúng ta bắt gặp, nhưng họ có cộng đồng, có hiệp hội, câu lạc bộ, hội nhóm… và tôi thấy họ ngày càng đông.
