Thu Hằng - RFI

Tòa Trọng tài Thường trực La Haye (PCA). Ảnh: MUNLawS

Thế yếu của ASEAN thể hiện qua 10 năm im lặng về vấn đề Biển Đông

Mười bốn nước do Mỹ dẫn đầu, tiếp theo là Liên Minh Châu Âu đã lần lượt ra tuyên bố ủng hộ Phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực La Haye về Biển Đông nhân dịp phán quyết này tròn 10 năm. Hai ngày sau, ngày 14/07/2026, Trung Quốc kêu gọi các nước ký vào tuyên bố nên hành động thận trọng và ngừng ủng hộ phán quyết mà Bắc Kinh luôn coi là “vô hiệu và không có giá trị ràng buộc.”

Nghịch lý thời cuộc: Ai đang thực sự sợ chủ nghĩa Marx?

Trong nhiều năm qua, không gian dành cho sự khác biệt ngày càng thu hẹp. Báo chí mất dần chức năng phản biện. Các tổ chức xã hội phát triển trong khuôn khổ rất hạn chế. Giới học thuật, văn nghệ sĩ hay doanh nhân đều hiểu rằng có những ranh giới vô hình tốt hơn hết là không nên vượt qua. Điều đáng nói không nằm ở từng trường hợp riêng lẻ, mà ở một xu hướng chung: Càng ít khác biệt thì càng được coi là an toàn.

Sách "Chuyện với Thanh" và tác giả Nguyễn Thành Nam

Một cuốn sách – Một phép thử – Một quốc gia

Có những vụ án mà số phận của các bị can chỉ là phần nổi của tảng băng. Điều còn lại mới quyết định cách lịch sử ghi nhớ sự kiện ấy. Những diễn biến quanh Chuyện với Thanh dường như đang chuyển dần từ một vụ việc liên quan đến xuất bản thành một phép thử đối với hình ảnh thể chế và năng lực quản trị của Việt Nam trong mắt chính người dân và cộng đồng quốc tế.

Không phải “Chuyện với Thanh.” Mà là câu chuyện của thể chế

Một thể chế có năng lực không tìm cách biến mọi người thành những người cùng suy nghĩ giống nhau. Thay vào đó, nó xây dựng những quy trình để các quan điểm khác nhau được lắng nghe, được phản biện, được thẩm định bằng tiêu chuẩn chuyên môn và được giải thích bằng lý lẽ có thể kiểm chứng.

Chính những quy trình ấy mới tạo ra niềm tin lâu dài đối với xã hội.

Đối thoại hay sức ép đám đông: Phép thử của giáo dục khai phóng

Từ những tranh cãi quanh “Chuyện với Thanh” và hiện tượng Phan Trung Can – những vụ việc vừa qua đã gây chia rẽ sâu sắc trong dư luận về lăng kính lịch sử, văn hóa và phương pháp sư phạm – dẫn đến câu hỏi lớn hơn: Một nền giáo dục có thể khai phóng nếu nỗi sợ thay thế lý lẽ, và sức ép dư luận thay thế tranh luận học thuật?

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi (phải) bắt tay Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung khi bắt đầu cuộc gặp thượng đỉnh tại Nara, miền tây Nhật Bản, vào ngày 13 tháng 1 năm 2026. Ảnh: Reuters

Trump thúc đẩy sự xích lại gần nhau giữa Tokyo và Seoul ở Đông Bắc Á

Mười tám tháng sau khi Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai tại Nhà Trắng, thái độ ngày càng lạnh nhạt của Mỹ đối với châu Á đang khiến các đồng minh của Washington trong khu vực thêm lo ngại. Đối mặt với một nước Mỹ thiếu tập trung và khó đoán định, Nhật Bản và Hàn Quốc đã bắt đầu xích lại gần nhau hơn. Đây là một tiến trình hòa giải đáng chú ý, bất chấp những thay đổi về lãnh đạo ở cả hai quốc gia.

Ảnh chụp từ website Tòa Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam

Tuyên bố chung nhân kỷ niệm 10 năm Phán quyết của Tòa Trọng tài về vụ kiện Biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc

Nội dung tuyên bố dưới đây được Chính phủ các nước Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ, Australia, Canada, Estonia, Đức, Italy, Nhật Bản, Latvia, Lithuania, New Zealand, Cộng hòa Philippines, Romania, Slovenia, và Vương quốc Anh công bố nhân dịp kỷ niệm 10 năm Phán quyết của Tòa Trọng tài trong vụ kiện về Biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc.

Ảnh: FB Thái Hạo

Lại nhớ lại, đúng 70 năm trước…

Ngày 4/6/1958: Đại hội Văn nghệ III họp tại Hà Nội. Tố Hữu đọc báo cáo tổng kết, đại hội thông qua nghị quyết của khoảng 800 văn nghệ sĩ lên án Nhân văn – Giai phẩm và triển khai các biện pháp kỷ luật đối với những người liên quan. Tại đại hội, Tố Hữu tuyên bố đã “dẹp xong” Nhân văn – Giai phẩm.

Sau đó, nhiều trí thức, văn nghệ sĩ (và gia đình, bạn bè của họ)… phải sống 30 năm trong cảnh bị treo bút, cô lập, nghèo đói và luôn bị theo dõi.

Một binh sĩ Đài Loan điều khiển máy bay không ngưới lái (drone) trong cuộc tập trận quân sự tại Cao Hùng, Đài Loan, tháng 1 năm 2026. Ảnh: Ann Wang/ Reuters

Bài học Ukraine mà Đài Loan vẫn cứ bỏ lỡ

Trong các bài học từ Ukraine, việc vô hiệu hóa hải quân kẻ xâm lược vừa dễ áp dụng nhất, vừa cần điều chỉnh nhiều nhất cho Đài Loan. Đây chính là cơ hội lớn nhất của họ: Một lực lượng khổng lồ hệ thống hải quân không người lái, phân tán, có thể tiêu hao, cả trên và dưới mặt nước, được dẫn bắn bởi drone trên không, đủ sức tước quyền tự do hoạt động của hạm đội xâm lược.

Ảnh minh họa: FB Thái Hạo

Bệnh tự miễn và “cách mạng màu”!

Nhận diện địa chủ là “phản động,” nhận diện tư sản là “kẻ thù,” nhận diện văn nghệ sĩ là “thế lực nguy hiểm,” đã gây nên tai họa khủng khiếp, và giải pháp không thể khác là: Phải chia lại đất đai, phải đề cao kinh tế tư nhân, phải “cởi trói” cho văn nghệ. Nhưng chớ quên rằng, trước khi được “sửa sai,” tất cả các tính từ dùng để làm vũ khí kia đã từng đứng ở vị trí “tuyệt đối đúng” và trở thành sức mạnh vô song, quét sạch mọi thứ trên đường đi của nó, bất kể rác hay hoa.

Ông Nguyễn Thành Nam, tác giả cuốn sách “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng.” Ảnh: Báo Công Thương

Nước lụt chó nhảy bàn độc

Cuộc đấu tố mới nhất xoay quanh cuốn sách “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng” của ông Nguyễn Thành Nam. Không như các nhà báo Huy Đức, Phạm Đoan Trang… đang ngồi tù, ông Nam – tiến sĩ toán đào tạo tại Nga, đồng sáng lập tập đoàn FPT, giảng viên về Hồ Chí Minh – là một “hạt giống đỏ,” có quá trình cống hiến đáng kể cho đảng và nhà nước cộng sản, chưa từng phản kháng chế độ.

Suy nghĩ lại về tính chính danh chính trị ở Việt Nam đương đại

Các lý thuyết hiện đại đều gặp nhau ở một điểm: Một nhà nước chỉ có thể duy trì tính chính danh lâu dài khi người dân không chỉ chấp nhận quyền lực, mà còn nhìn thấy chính mình trong những giá trị mà quyền lực ấy đại diện. Đó chính là điều nhiều học giả gọi là bản sắc chính trị, bản sắc công dân, hay rộng hơn là bản sắc quốc gia.