Bản án phúc thẩm của ông Trịnh Văn Quyết [Chủ tịch Tập đoàn FLC] đã vô tình công khai một sự thật phũ phàng: Đồng tiền có thể mua được công lý, sự khoan hồng, giảm án, thậm chí là tự do. Điều này làm suy giảm niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp, nơi mà lẽ ra công lý phải được thực thi một cách bình đẳng và không bị ảnh hưởng bởi tiền bạc hay quyền lực.
Ngày nay, Tô Lâm – người đang cố dựng một nền tảng cải cách mới – lại đứng ở chính giữa cái ngã ba ấy. Nếu muốn thực sự cải cách, ông không thể không cải tổ nền báo chí. Còn nếu chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu như “đổi mới thể chế,” “hiện đại hóa điều hành”… nhưng báo chí vẫn phải “xin định hướng” để viết bài, thì đó là cuộc cải cách khuyết tật từ trong trứng nước.
Việt Nam không thể tiếp tục “đu dây” giữa hai thế lực đang ngày càng đối đầu. Đã đến lúc phải lựa chọn một vị thế rõ ràng – không chỉ để phát triển, mà để tồn tại với phẩm giá của một quốc gia có chủ quyền.
Lịch sử rồi sẽ ghi lại những gì đang diễn ra hôm nay…
Muốn vượt được, và để chứng tỏ rằng các nền kinh tế mới nổi vẫn có thể trở thành nước phát triển, Việt Nam phải thực hiện được phép mầu thứ hai. Việt Nam phải tìm ra những phương cách mới để làm giàu bất chấp chiến tranh thương mại, và nhà lãnh đạo cứng rắn đang cầm quyền phải tự biến mình thành nhà cải cách. Ông Tô Lâm không hẳn là một Margaret Thatcher. Ông trở thành tổng bí thư năm ngoái, sau cuộc đấu tranh quyền lực. Nhưng ông nhìn nhận rằng phương thức phát triển của đất nước, sắp sửa không còn tác dụng.
Chọn Phạm Minh Chính sẽ có nhiều cái lợi cho Tô Lâm. Thứ nhứt, cả hai đều có xuất thân là tướng công an. Phạm Minh Chính từng là thứ trưởng Bộ Công an, được thăng cấp trung tướng cùng đợt với Tô Lâm (2010). Việc liên minh với một cựu thứ trưởng Bộ Công an sẽ giúp phe công an đoàn kết hơn, đẩy mạnh quyền lực của phe công an hơn là chọn liên minh với một quan chức nào từ phe khác.
Có lẽ là những câu hỏi nhức nhối như lời TS. Nguyễn Đức Thành: “Sự kiện không thể thay đổi, nhưng lịch sử thì có thể – và phải – thay đổi.”
Xe tăng có thể đã húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập năm 1975, nhưng không ai có thể dùng những xích sắt ấy để nghiền nát được trí nhớ của một dân tộc. Lịch sử về một cuộc nội chiến – đúng vậy, một cuộc chiến tranh giữa hai miền cùng nói tiếng Việt – sẽ không thể được che giấu mãi trong những bài học phi đạo lý.
Trong khi chính quyền nói về “giải phóng,” người dân vẫn đang tiếp tục bị “giải phóng” khỏi những cơ hội thật sự để thay đổi cuộc sống, thoát khỏi sự nghèo khó và sự phụ thuộc vào các cường quốc bên ngoài.
Tôi từng bị vặn, rằng nếu không có người cộng sản thì liệu đất nước được như bây giờ không. Lý luận ấy tôi không lạ, nên chỉ giả nhời ngắn gọn, đúng như thế. So với năm 1945, 1954, 1975 thì đã thay đổi khá nhiều, kiểu như nông thôn đã có nhiều nhà ngói, nhà mái bằng. Cuộc sống bây giờ là sản phẩm của người cộng sản, của chế độ xã hội chủ nghĩa, nên đó một phần là công của họ. Nhưng nếu không có họ lãnh đạo, chắc chắn sẽ khác rất nhiều, tốt hơn.
Tôi không biết có bao nhiêu người trẻ ở xứ sở này, vào những ngày cuối tháng Tư, khi ngoài kia tiếng loa đài hô hào, trên mạng ngập tràn post quảng cáo từ Ban Tuyên giáo về sự kiện chiến thắng, về sự kiện diễu binh, nhạc đỏ rình rang, khi từng đoàn quân rập rình chuẩn bị diễu hành giữa lòng Sài Gòn để “kỷ niệm 50 năm giải phóng,” lại cảm thấy nghèn nghẹn như tôi lúc này.
Ngày 14/4/2025, giữa lúc Chủ tịch TQ Tập Cận Bình đang có mặt tại Ba Đình trong một cuộc gặp được mô tả là “đáng yêu” với TBT Tô Lâm (chữ ông Trump dùng), thì bên kia bán cầu, tại Phòng Bầu dục, TT Donald Trump không giấu nổi vẻ giận dữ. Với phong cách đặc trưng của mình, ông tung ra một tuyên bố làm rúng động giới quan sát quốc tế: “That’s a lovely meeting. Meeting like, trying to figure out: ‘How do we screw the United States of America?’” (tạm dịch: Đó là cuộc gặp đáng yêu, một cuộc gặp giống như kiểu đang bày mưu tính kế để lừa gạt nước Mỹ.
Kể từ khi lãnh đạo Trung Quốc, mọi chính sách của Tập Cận Bình cho thấy ông ta chưa bao giờ là bạn của nhân dân Việt Nam. Trung Quốc thường xuyên đe dọa đến sự độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước chúng ta trên mọi phương diện: kinh tế, chính trị, quân sự. Vì vậy, Việt Tân phản đối chuyến thăm của ông Tập Cận Bình và lên án đảng Cộng Sản Việt Nam thắt chặt mối quan hệ với Trung Quốc vào lúc này.
Tổng Bí thư ĐCSVN Tô Lâm gọi điện câu giờ và các cuộc đàm phán Mỹ – Việt sắp tới hứa hẹn sẽ khá quyết liệt… Việt Nam ứng biến thế nào dưới thời Trump 2.0?
Một trong những bài toán khó nhất với Việt Nam hiện nay là làm sao tăng cường quan hệ với Mỹ mà không khiến Trung Quốc phản ứng thái quá. Quan hệ tay ba Mỹ – Trung – Việt chưa bao giờ dễ dàng, và trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai siêu cường ngày càng gay gắt, Việt Nam bị đẩy vào vị trí “thế cờ trung gian” mà mỗi bên đều muốn kéo về phía mình.
