
Diễu binh, diễu hành, lá cờ và bài học về văn hóa công cộng
Hai cuộc diễu binh lớn năm 2025: Ngày 30/4 tại TP.HCM (kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước) và ngày 2/9 tại Hà Nội (kỷ niệm 80 năm Quốc khánh) đã để lại những hình ảnh đối lập thú vị…

Hai cuộc diễu binh lớn năm 2025: Ngày 30/4 tại TP.HCM (kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước) và ngày 2/9 tại Hà Nội (kỷ niệm 80 năm Quốc khánh) đã để lại những hình ảnh đối lập thú vị…

Tôi không có ý so sánh câu chuyện này với “bản án gà lôi trắng” của người nông dân nghèo vừa bị tuyên 6 năm tù giam ở Việt Nam, vì chúng không đồng dạng.
Điều muốn nói ở đây là có hay không việc đặt con người vào trung tâm mọi lựa chọn đạo đức trong hoàn cảnh khắc nghiệt.

Ở Việt Nam, có người đã đặt câu hỏi là vì sao những hãng xe lớn như Honda, Yamaha… đều phản ứng rất điềm tĩnh trước lệnh cấm xe xăng của Hà Nội, đơn giản là họ đã có kinh nghiệm của một thập niên chứng kiến sự phát triển điên cuồng của Bắc Kinh về xe điện, và nhìn thấy được kết quả hiện tại.

Muốn cải thiện lương, điều kiện làm việc nhưng vẫn an toàn, công nhân Chu Nguyên Hương đề nghị nên tổ chức từ nhỏ đến lớn, hợp pháp và gắn với mục tiêu phát triển của đất nước. Tránh đối đầu trực diện với Nhà nước; hãy đi từng bước, dựa trên luật Lao động 2019 và kinh nghiệm công nhân Trung Quốc thời Tập Cận Bình.

Hỏi: Chào bạn. Mấy ngày nay dư luận Việt Nam bàn rất nhiều về ông Đinh La Thăng, một cựu quan chức cao cấp hiện đang thụ án tù, với tinh thần là nên đặc xá cho ông. Tôi không biết nhiều về nhân vật này nên muốn nhờ bạn tổng hợp thông tin mang tính đa chiều, khách quan không thiên lệch. Từ đó, bạn có nhận định gì về công – tội của ông Đinh La Thăng. Những sai phạm của ông là thuộc về vấn đề cá nhân hay nói như nhiều người, là “nạn nhân của cơ chế”? v.v.

Nhiều câu hỏi nhỡn tiền dành cho Việt Nam: Bao giờ người dân sẽ được chứng kiến một thủ tướng bị đình chỉ bởi quyết định độc lập của tòa án – như điều đang diễn ra ở Thái Lan? Khủng hoảng chính trị – nếu có – sẽ được giải quyết bằng luật pháp và đối thoại, chứ không phải bằng hậu trường, bạo lực và kiểm duyệt?

Quá đau xót. Lại 8 mạng người bị tước đoạt. Lại dục tốc cứu chữa, lại phong tỏa để điều tra, lại lãnh đạo các cấp chỉ đạo, thăm hỏi, chia buồn, hỗ trợ…
Như bao lần các thảm kịch cháy nổ ập đến, xảy ra!

Đang náo nức với hình ảnh nữ Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra (sinh năm 1986) sang thăm Việt Nam, thì lại não nề khi đọc tin cơ quan điều tra kết luận cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM Huỳnh Nguyễn Lộc (sinh năm 1981) nhận hối lộ 47 tỷ đồng. Cũng xuất thân gia đình có điều kiện, mà hạt giống đỏ của ta và hạt giống vàng xứ bạn, lại khác biệt nhiều quá.

Chọn Phạm Minh Chính sẽ có nhiều cái lợi cho Tô Lâm. Thứ nhứt, cả hai đều có xuất thân là tướng công an. Phạm Minh Chính từng là thứ trưởng Bộ Công an, được thăng cấp trung tướng cùng đợt với Tô Lâm (2010). Việc liên minh với một cựu thứ trưởng Bộ Công an sẽ giúp phe công an đoàn kết hơn, đẩy mạnh quyền lực của phe công an hơn là chọn liên minh với một quan chức nào từ phe khác.

Ngày 15/5/2025, Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) đã lên tiếng yêu cầu chính quyền Việt Nam phải hủy bỏ các cáo buộc và trả tự do cho TNLT Trịnh Bá Phương ngay lập tức, quyền tự do ngôn luận của anh phải được tôn trọng.

Sau ngày 30/4/1975 có nhiều người từ miền Bắc được cử vào ‘tiếp quản’ các thiết chế giáo dục và hành chánh ở miền Nam. Nhiều người trong số đó tỏ ra ngạo mạn và khinh thị. Học giả Nguyễn Hiến Lê, trong cuốn hồi ký (bị kiểm duyệt) viết: “Người Bắc coi người Nam là ngụy, đối xử với người Nam như thực dân da trắng đối với dân ‘bản xứ,’ tự cao tự đại, tự cho rằng về điểm nào cũng giỏi hơn người Nam, đã thắng được Mỹ thì cái gì cũng làm được…”

Tác giả vắng mặt trong cuốn sách của mình. Chị để cho nhân vật tự lên tiếng. Hà không viết gì cả, chị chỉ ghi lại. Đó là một thứ bút pháp mà người thiếu bản lĩnh không làm được.
Khi đối diện với những số phận và con người với đầy ắp lý tưởng, tình yêu, bất công, mất mát, đau khổ…, để giữ được một sự im lặng, im lặng gần như tuyệt đối, đó là một thách thức nghiệt ngã với người cầm bút.