Posts

Trích trong bài ông Phan Đình Diệu chuẩn bị và trình bày ở Học viện Nguyễn Ái Quốc vào năm 1975. Ảnh: FB Phan Dương Hiệu

Điều khiển học hành vi và tinh thần

“Thông tin thực tại là cơ bản đối với hoạt động điều khiển.” Các hệ thống cần thông tin thực tại của từng cá nhân, từ đó thiết lập mạng lưới khổng lồ quan hệ của toàn xã hội, quan hệ không phải là cứng mà là quan hệ tức thời, bao gồm cả suy nghĩ, vận động tức thời.

Từ bức tranh rộng lớn tổng quát đó mà có thuật toán tối ưu quay lại điều khiển từng cá nhân nhỏ bé. Khi tất cả bị điều khiển, tất cả sẽ dần đi vào một khuôn mẫu, bị triệt tiêu sáng tạo và mất tự do.

Đại hội XIV: Giữa “tín hiệu” và “động tác giả,” phản biện về thể chế được lắng nghe đến đâu – và trong những giới hạn nào?

Giữa tín hiệu và động tác giả, ranh giới luôn mỏng. Và chính sự mỏng manh ấy làm nổi bật câu hỏi trung tâm của bài viết này: Trong một hệ thống vận hành dựa trên vô minh có tổ chức, phản biện được tiếp nhận vì nội dung hay chỉ vì thời điểm và hình thức?

Bà Hoàng Thị Hồng Thái, bức ảnh đăng trên Facebook cá nhân hôm 17 Tháng Mười Hai, 2025, kèm theo dòng chữ: “Hôm nay là sinh nhật của tôi. Tôi nhắc mình phải nhớ: ‘Dân chủ có thể được hô vang, nhưng tự do chỉ tồn tại khi con người dám bảo vệ nó.’” (Facebook Hong Thai Hoang)

Hồng Thái Hoàng và ‘dân chủ cuội’ ở Việt Nam

Hồng Thái Hoàng khẳng định: “Trong suốt từng ấy năm, chưa một lần tôi viết khác đi với công lý và quyền con người. Tôi có thể bị đe dọa, có thể bị tù đày, có thể bị triệt tiêu sinh kế, thậm chí có thể bị giết nhưng có một điều không ai làm được, không một thế lực nào có thể áp đặt hay mua chuộc ngòi bút của tôi. Tôi không viết vì đối lập. Tôi không viết để chống lại ai…

Biểu tình lan rộng khắp các thành phố Iran. Góc trái là Ali Khamenei, Lãnh tụ Tối cao Iran

Iran rung chuyển vì biểu tình: Thông điệp cứng rắn của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei

Trong bài phát biểu truyền hình toàn quốc ngày hôm nay, Ali Khamenei, Lãnh tụ Tối cao Iran, đã chính thức lên tiếng về làn sóng biểu tình đang lan rộng tại nhiều thành phố trên cả nước. Nội dung và giọng điệu của bài phát biểu cho thấy chính quyền Tehran lựa chọn con đường đối đầu hơn là hòa giải.

Facebooker Hồng Thái Hoàng bị bắt với cáo buộc "chống nhà nước" vì những bài viết phản biện ôn hòa. Ảnh: FB Amy Truc Tran

Hoàng Thị Hồng Thái bị bắt – Khi nỗi sợ hãi trở thành chính sách

Tôi mới theo dõi cô Hồng Thái Hoàng chưa lâu, nhưng chừng ấy thời gian cũng đủ để nhận ra một điều: Các bài viết của cô có nền tảng hiểu biết rõ ràng, lập luận mạch lạc, giọng điệu ôn hòa và nhất quán theo tinh thần khai dân trí. Không hô hào, không kích động, không cảm tính. Chỉ có luật pháp, lý lẽ và trách nhiệm công dân.

Một người biểu tình giơ dấu hiệu chiến thắng khi giao thông chậm lại trong các cuộc biểu tình ở Hamedan, Iran, vào ngày 1/1/2026. Ảnh: Mobina/ Middle East Images/ AFP via Getty Images

Có gì mới trong làn sóng biểu tình lần này ở Iran?

Các cuộc biểu tình năm 2025 bắt nguồn từ một cú sốc kinh tế. Sự sụp đổ của đồng rial, lạm phát gia tăng, và tình trạng thất nghiệp lan rộng đã làm bùng lên sự phẫn nộ trong giới chủ cửa hàng, thương nhân, tầng lớp trung lưu thành thị, và sinh viên.

Tại khu chợ Grand Bazaar và các chợ Lalehzar và Alaeddin ở Tehran, các tiểu thương quyết định đóng cửa hàng và xuống đường biểu tình. Thông điệp của họ rất rõ ràng: Sụp đổ kinh tế và sai lầm trong cai trị chính trị là không thể tách rời.

Lớp băng ở Greenland đã tan chảy nhanh hơn gấp sáu lần so với bình thường kể từ thập niên 1980s, và quá trình tan chảy này có thể tiếp tục diễn ra trong nhiều thập niên ngay cả khi con người giảm đáng kể lượng khí thải carbon. Ảnh: Popular Science

Greenland – Câu chuyện quyền lực trên đảo băng

Với chỉ hơn 57.000 cư dân, Greenland là lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, có chính phủ và nghị viện riêng. Nhưng điều làm thế giới đổ dồn ánh nhìn không phải là dân số hay văn hóa Inuit đặc sắc của họ, mà là ba chữ mang trọng lượng chiến lược: Khoáng sản, vị trí, và khí hậu. 

Các kịch bản từ tốt nhất đến xấu nhất đối với đảng Cộng Sản Trung Quốc nếu xua quân xâm lược Đài Loan

Các kịch bản về xâm lược Đài Loan từ tốt nhất đến xấu nhất đối với đảng Cộng Sản Trung Quốc

Dựa trên các phân tích từ các nguồn quốc tế và Trung Quốc năm 2025, bao gồm báo cáo của RAND, CSIS, Stimson Center, và các bài viết từ Global Times (dù góc nhìn chính thức thường lạc quan), bài này liệt kê các kịch bản chính liên quan đến việc xâm lược Đài Loan từ tốt nhất đến xấu nhất cho đảng CSTQ.

Phản ứng của Ha Nội trước vụ Hoa Kỳ bắt giữ Nicolás Maduro

Phản ứng của nhà cầm quyền CSVN trước vụ Maduro bị Hoa Kỳ bắt giữ

Phản ứng của Việt Nam trước việc Hoa Kỳ bắt giữ Nicolás Maduro chủ yếu được thể hiện qua Bộ Ngoại giao, với lập trường trung lập, quan ngại về tình hình và kêu gọi tôn trọng luật pháp quốc tế. Không có phản ứng trực tiếp nào từ các lãnh đạo cao cấp nhất như Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, hay Thủ tướng Phạm Minh Chính được ghi nhận công khai trên các nguồn này.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Công ty TNHH Ngọc Việt bị bắt và khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua show nhạc “Về đây bốn cánh chim trời.” Ảnh: CAHN

Hình sự hóa thực thi chính sách, tư nhân còn “dám” kinh doanh?

Nghị quyết 68/2025 đặt mục tiêu phát triển khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, một số vụ việc hình sự hoá hoạt động kinh doanh gần đây – trong đó có trường hợp Công ty Ngọc Việt liên quan đến tổ chức sự kiện biểu diễn – cho thấy một nghịch lý đáng lưu ý trong thực thi: Quyền được mở rộng nhưng rủi ro thể chế chưa được “giải phóng” tương ứng.

Ảnh minh họa: AI

“Tiền sạch” cũng có thể bị tịch thu

Một trong những nội dung được đề cập tại Nghị định 340/2025 của Chính phủ sẽ có hiệu lực từ ngày 9/2/2026 tới đây có quy định cụ thể các mức phạt vi phạm hành chính, trong đó có hoạt động ngoại hối.

Cụ thể, đối với mua, bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau, hay tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ sẽ bị phạt từ 10 – 20 triệu đồng với giá trị từ 1.000 – 10.000 USD hoặc dưới 1.000 USD nhưng tái phạm, vi phạm nhiều lần.