Tại sao sự mất kiên nhẫn của Chủ tịch Trung Quốc với các chỉ huy quân đội nên là mối lo của các nhà hoạch định chính sách Mỹ?
Dù đã “đổi mới” về kinh tế được 40 năm và ngày càng mở cửa làm ăn hội nhập với thế giới… nhưng về mặt chính trị, đảng Cộng Sản Việt Nam vẫn giữ nguyên chính sách hà khắc, thẳng tay đàn áp mọi tiếng nói phản biện ôn hòa, sẵn sàng bắt giam và kết án nặng nề từ dân oan đi khiếu kiện đất đai cho tới các nhà hoạt động vì môi trường, các bloggers, nhà báo, luật sư…bất đồng chính kiến.
Nghị định 46 về an toàn thực phẩm vừa ban hành đã gây tắc nghẽn nghiêm trọng dòng chảy hàng hóa – không chỉ là một sự cố kỹ thuật. Nó là lời cảnh báo rõ ràng rằng nếu tư duy làm chính sách vẫn chậm hơn thực tiễn thị trường, thì mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ bị bào mòn ngay từ trong trứng nước.
Không biểu tình, không khẩu hiệu, không đối đầu. Xã hội Việt Nam hậu đại hội XIV phản ứng bằng một hình thức tinh vi và khó đo lường hơn nhiều: Im lặng. Đây không phải là sự im lặng của phục tùng, mà là sự im lặng của những kẻ “thấp cổ bé họng” – những người đã mệt mỏi vì chi phí lên tiếng ngày càng cao trong khi khả năng tạo ra thay đổi ngày càng thấp…
Bài này sử dụng những dữ liệu được tổng hợp một cách rộng và hệ thống nhất có thể để chứng minh rằng cú sốc thể chế mà TS. Nguyễn Xuân Nghĩa phân tích không chỉ là một hiện tượng trừu tượng trên bình diện kinh tế – thể chế, mà khi được soi chiếu qua các lựa chọn nhân sự cụ thể và những thực hành quản trị hằng ngày của trung tâm quyền lực, bức tranh hiện ra còn rộng, tối và nguy hiểm hơn nhiều so với khung phân tích trong bài.
Bài này có thể được đọc như một phép ‘chẩn mạch’ về tính khả thi của việc xây dựng một “luật về đảng cầm quyền,” được hiểu như một cơ chế pháp lý nằm ngoài và đứng trên đảng, do cơ quan dân cử ban hành, nhằm quy định vị trí pháp lý, tính chính danh, trách nhiệm giải trình và ranh giới đảng – nhà nước – nhân dân.
Quân Đội Trung Quốc (PLA) đang trải qua một cơn chấn động mạnh khi một số chỉ huy cao cấp nhất bị thanh trừng, cách chức và điều tra. Sự kiện đó có tác động gì tới tình hình khu vực Đông Á?
Ngày 28/1/2026, ngay sau khi đại hội XIV ĐCSVN vừa khép lại, báo chí tại TP. HCM bất ngờ tung ra câu chuyện về hai chiếc túi xách Hermès bạch tạng của bà Trương Mỹ Lan giá trị tới hàng chục tỷ VND, liên quan đến đại án Vạn Thịnh Phát (2). Vụ việc xảy ra trong thời gian ông Lê Minh Hưng còn giữ cương vị thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
Václav Havel (nhà bất đồng chính kiến người Séc và sau này trở thành tổng thống Cộng hòa Séc) kể lại câu chuyện người bán rau: Mỗi sáng treo tấm bảng khẩu hiệu mà trong lòng không tin, chỉ vì “ai cũng làm vậy” và làm thế thì an toàn; Havel gọi đó là “sống trong dối trá,” một hệ thống tồn tại không phải nhờ chân lý, mà nhờ việc mọi người cùng diễn như thể nó đúng.
Không có nghị quyết nào ghi rõ giới hạn chịu đựng của xã hội. Nhưng lịch sử cho thấy giới hạn ấy tồn tại rất thật. Người dân có thể chấp nhận quyền lực mạnh, kỷ luật cứng, thậm chí bất công cục bộ. Nhưng họ khó chấp nhận một cảm giác kéo dài rằng: Cơ hội không dành cho mình, cũng không dành cho con mình. Khi cảm giác ấy lan rộng, chính danh không mất ngay; nó chỉ mỏng dần, như nền đất bị khoét rỗng. Và khi có biến cố, dù nhỏ, nền đất ấy sẽ không còn sức chống chịu.
Sự kết hợp giữa tập trung quyền lực mạnh mẽ đi cùng mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng hậu đại hội XIV có thể tạo ra một cú sốc thể chế đặc biệt; và cú sốc này đang bắt đầu truyền sang thị trường theo những cách tinh vi hơn nhiều so với các chu kỳ kinh tế quen thuộc.
Loạt bài “Những cú sốc hàng hậu đại hội XIV” được thực hiện bởi một nhóm tác giả gồm các nhà phân tích và quan sát độc lập, theo dõi sát những chuyển động chính trị – kinh tế – xã hội – đối ngoại và quốc phòng của Việt Nam trong giai đoạn hậu đại hội XIV. Loạt bài sẽ được đăng thành nhiều kỳ. Mục tiêu nhằm nhận diện một giai đoạn chuyển pha – nơi Việt Nam bước vào vùng thử nghiệm sâu sắc và toàn diện nhất kể từ sau Đổi mới, với cường độ thay đổi cao, tốc độ nhanh và mức độ rủi ro chưa từng có.
