Việc Tô Lâm tiếp tục ngồi ghế tổng bí thư thực ra không khiến dư luận bất ngờ. Bởi bất ngờ chỉ xảy ra khi có yếu tố ngẫu nhiên, còn ở đây thì mọi thứ vận hành rất… có kế hoạch.
Khi an ninh hóa nội trị trở thành nguyên lý chi phối quản trị quốc gia, mô hình “mở ngoài – khép trong” không chỉ giới hạn hiệu quả đối ngoại mà còn làm suy yếu chính nền tảng vận hành của một hệ hình đối ngoại mới. Trong dài hạn, một chính sách đối ngoại linh hoạt khó có thể đứng vững trên một cấu trúc nội trị ngày càng khép kín và thiếu khả năng tự điều chỉnh.
Khung tư duy trong Báo cáo Chính trị đại hội XIV của ĐCSVN phản ánh một cách tiếp cận nhất quán bề ngoài. Tuy nhiên, khi đặt vào bối cảnh quốc tế hiện nay, nó cũng làm nổi bật một câu hỏi chiến lược then chốt: Liệu mô hình ổn định nội bộ dựa trên an ninh hóa và tập trung quyền lực có đủ để Việt Nam phát huy đầy đủ vai trò đối ngoại và lợi ích hội nhập trong một thế giới đang thay đổi một cách bất thường hay không.
Con đường mà ông Tô Lâm đang chọn sẽ để lại hậu nghiệp gì cho đất nước, cho đảng, và cho chính cá nhân ông. Không chỉ là chuyện nhân sự hay các dự án “thế kỷ,” nỗi lo sâu xa nằm ở chỗ quyền lực đang được bảo vệ bằng cách siết chặt mọi tiếng nói phản biện, kể cả của người dân thường.
Đó là một ảo tưởng nguy hiểm. Bởi lịch sử không được quyết định bằng khẩu hiệu, mà bằng nguồn gốc quyền lực. Và quyền lực của Tô Lâm không đến từ kinh tế, cải cách, hay xã hội, mà đến từ bộ máy công an và an ninh nội bộ.
Trung Quốc đã tăng cường hoạt động cải tạo đất đá tại Đá Hải Sâm (tên tiếng Anh là Antelope Reef, Trung Quốc gọi là Linh Dương Tiêu), một đảo san hô đang tranh chấp ở Biển Đông, theo hình ảnh vệ tinh cho thấy hoạt động nạo vét mới bắt đầu từ tháng 10/2025, qua đó nhấn mạnh sự củng cố liên tục các tuyên bố chủ quyền biển của Trung Quốc.
Đại hội lần này cho thấy sự khuynh loát toàn diện của Đại tướng Công an Tô Lâm. Tiến trình chiếm đoạt quyền lực, loại trừ đối thủ, và trấn thủ các vị trí quan trọng bằng thuộc hạ trung thành đã được ông tiến hành ngay từ những tháng cuối của thời đại Nguyễn Phú Trọng và kéo dài đến tận trước thềm đại hội 14. Nên khó có thể phủ nhận: Đại hội 14 chỉ đơn thuần là Đại hội Tô Lâm.
Những tháng cuối năm 2025 và bước sang 2026, bức tranh kinh tế vĩ mô của Việt Nam tiếp tục ghi nhận có tín hiệu tích cực. Tăng trưởng GDP ở mức cao,…
Thế nhưng, phía sau những số liệu ấy, thực tế đời sống của không ít hộ gia đình, người lao động tự do và khu vực kinh doanh nhỏ lẻ lại đang phản ánh một gam màu khác. Sức mua giảm sút, chi phí thiết yếu tăng nhanh, dòng tiền của hộ buôn bán ngày càng mỏng đi và áp lực thuế phí khiến nhiều người phải đóng cửa quầy sạp, thu hẹp hoặc từ bỏ sinh kế.
Câu hỏi cốt lõi không phải là ai sẽ lãnh đạo, mà là liệu khung thể chế hiện tại có còn phù hợp với xã hội mà nó đang quản trị hay không.
Hà Nội những ngày đầu năm 2026 không có cái rét mướt căm căm thường lệ của mùa đông, mà thay vào đó là một bầu không khí đặc quánh, ngột ngạt của sự canh phòng. Khắp các nẻo đường dẫn vào Trung Tâm Hội Nghị Quốc Gia, người ta thấy rực rỡ cờ hoa, nhưng lấp ló sau những khóm cúc vàng là họng súng của cảnh sát đặc nhiệm và xích sắt của xe thiết giáp.
Ba câu chuyện – của học giả Nguyễn Khắc Mai, nhà phê bình Tư Tiếu Nguyễn Hữu Quang, và người mẹ đơn thân Hoàng Thị Hồng Thái – tuy xuất phát từ ba vị trí xã hội khác nhau nhưng đều hội tụ về một điểm: Khoảng cách ngày càng lớn giữa ngôn từ chính thống và thực tại quyền lực ở Việt Nam trước thềm đại hội XIV.
Dân chủ không phải lời ca ngợi sự hoàn mỹ của con người, mà là một lựa chọn văn minh dựa trên sự hiểu biết sâu sắc về giới hạn của con người. Nó ra đời để quyền lực không trở thành số phận, để sự thật không bị độc quyền, để tương lai không bị giam trong ý chí của một nhóm người, và quan trọng hơn cả, để xã hội có khả năng tự sửa mình khi đã đi lệch khỏi những điều đúng đắn.
